30 روز 30 پیام پیام پانزدهم: " امانتداری"
25 بازدید
تاریخ ارائه : 7/29/2013 2:10:00 PM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

پيام پانزدهم: " امانتداري"

دعاى روز پانزدهم ماه مبارک رمضان

اللهمّ ارْزُقْني فيهِ طاعَةَ الخاشِعين واشْرَحْ فيهِ صَدْري بإنابَةِ المُخْبتينَ بأمانِک يا أمانَ الخائِفين .

" خدايا روزى کن مرا در آن فرمانبردارى فروتنان و بگشا سينه ام در آن به بازگشت دلدادگان به امان دادنت اى امان ترسناکان . "

عن الصادق عليه السلام فى قول الله عزوجل : «واستعينوا بالصبر و الصلوة‏» قال: الصبر الصوم. وسائل الشيعه، ج 7 ص 298، ح 3

امام صادق عليه السلام فرمود: خداوند عزو جل كه فرموده است: از صبر و نماز كمك بگيريد، صبر، روزه است.

از خصلتهاي بسيار زيبا و پسنديده در ميان انسانها امانت‌داري و بازگرداندن به موقع و همراه با سلامت امانت است.

هر کسي در زندگي گاهي به انسان پاکدل و اميني نيازمند مي‌شود تا مال و وسيله‌ي راز يا مطلب مهمي را نزد او به امانت بسپارد حفظ امانت ديگران، احترام به احساسات پاک انساني است عموم اديان مقدس الهي بخصوص اسلام بر تقويت اين صفت نيک تأکيد فراوان نموده‌اند.

در قرآن مجيد در مقام تعريف انبياء آنان را با صفت، رسول، ناصح امين توصيف و معرفي مي‌کند مثلاً درباره‌ي حضرت نوح مي‌فرمايد:

«هنگامي که برادرشان نوح بر آنها گفت: آيا تقوا پيشه نمي‌کنيد؟ من براي شما رسول اميني هستم»

حضرت امام صادق عليه‌السلام فرمود: خداوند هيچ پيامبري را برنينگيخته جز بر راستگويي و اداي امانت به نيکوکار و بدکار.

پيامبر اسلام قبل و بعد از بعثت به محمد امين معروف بود و مردم اشياء گرانبهاي خويش را نزد آن حضرت به امانت مي‌سپردند. حتي درشب هجرت که رسول خدا مخفيانه از مکه خارج شد امانتهاي مردم را که غالباً همان کفار بودند نزد ام ايمن نهاد و به اميرالمؤمنين عليه‌‌السلام فرمود تا در موقع مناسب به صاحبانش برگرداند.

خداوند سبحان در قرآن رعايت امانت را يکي از صفات مؤمنين مي‌داند و مي‌فرمايد:

مؤمنان کسانيند که امانتها و پيمان خويش را رعايت مي‌کنند.

اميرالمؤمنين عليه‌السلام فرمود: امانت‌داري روزي را زياد مي‌کند.

امانت و امانتداري از موضوعاتي است که در فرهنگ ديني بسيار مورد تاکيد است؛ در قرآن کريم در آيات متعددي به رعايت امانت توصيه شده است؛ از جمله در سوره نساء آيه 58 :«ان الله يامرکم ان تودوا الامانت الي اهلها » (خداوند به شما فرمان مي‌دهد که امانت‌ها را به اهلش برگردانيد.)

پيامبران که رهبران جامعه ديني هستند و در همه ابعاد، پيوسته بايد الگوي زيبا و کامل زندگي و معونيت باشند در قرآن کريم به عنوان امانتداران و انسان‌هاي امين معرفي شده‌اند. در سوره‌هاي دخان آيه 17، شعراء آيه 106، 125، 142، 162، 178 نام برخي از پيامبران همانند حضرت موسي، نوح، هود، صالح، شعيب ، لوط به عنوان فرستادگان امين پروردگار ذکر شده است.

همه اديان مقدس الهي، خصوصاً اسلام در تقويت اين صفت نيک توصيه هاي فراوان کرده اند.

در آيه هشتم از سوره مؤمنون نيز امانتداري و رعايت امانت از صفات و خصلت‌هاي انسان‌هاي باايمان معرفي شده است:«والذين هم لاماناتهم و عهدهم راعون»

حضرت امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «ان الله عزوجل لم يبعث نبياً الا بصدق الحديث و اداء الامانة الي البر و الفاجر»

خداوند هيچ پيامبري را بر نيانگيخته، جز به راستگويي و اداي امانت به نيکوکار و بدکار.

حضرت باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: «ثلاث لم يجعل الله عزوجل لاحد فيهن رخصة: اداء الامانة الي البر و الفاجر...» خداوند اجازه ترک سه چيز را به هيچ کس نداده: يکي رد امانت (به صاحبش) مي باشد چه نيکوکار باشد چه بدکار... .

پيامبر اسلام، قبل و بعد از بعثت به «محمّد امين» معروف بود و مردم اشياي گرانبهاي خود را نزد آن حضرت به امانت مي سپردند. حتي در شب هجرت (ليلة المبيت) که رسول خدا مخفيانه از مکه خارج شد، امانتهاي مردم را که اغلب از کفار بودند، نزد «امّ ايمن» نهاد و به اميرمؤمنان ـ عليه السلام ـ فرمود که در موقع مناسب به صاحبانش برگرداند.

امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ فرمود: سوگند مي خورم که لحظه اي قبل از وفات پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ سه بار از او شنيدم که فرمود:«يا اباالحسن اد الامانة الي البر و الفاجر فيما قل و جل حتي في الخيط و المخيط» اي علي! امانت را به نيکوکار و بد کار پس بده، کم باشد يا زياد، حتّي نخ و سوزن.

همچنين آن حضرت در يکي از وصيتهايش فرمود:«ادّوا الامانات ولو الي قتلة الانبياء» امانتها را رد کنيد، گرچه به قاتلان پيامبران باشد.

مطالبي که بيان شد، اهميت بسيار زياد امانتداري را مي رساند که ضامن قوام و بقاي روابط اجتماعي بر پايه اعتماد عمومي است.

ابوحمزه ثمالي مي گويد: از امام سجاد ـ عليه السلام ـ شنيدم که به شيعيان مي فرمود: بر شما بايد به اداي امانت، به خدا سوگند اگر قاتل پدرم حسين بن علي ـ عليه السلام ـ شمشيري را که با آن پدرم را به قتل رسانده، نزد من امانت گذارد به او بر مي گردانم.

امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ فرمود:«راس الاسلام الامانة» سر اسلام، امانتداري است.

و نيز فرمود: «اذا احب عبدا حبب اليه الامانة» وقتي خدا بنده اي را دوست بدارد، امانتداري را محبوب او مي گرداند.

امانتداري اگر در جامعه گسترش يابد، سايه رحمت «ديگر دوستي را» بر سر مردم مي گستراند و پيوند ميان افراد اجتماع را محکمتر مي کند.

پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: «لا تزال امتي بخير مالم يتخاونوا و ادوا الامانة» امت من هميشه در خير و سلامت است تا زماني که به يکديگر خيانت نورزند و اداي امانت کنند.

امام کاظم ـ عليه السلام ـ فرمود: «انّ اهل الارض لمرحومون ما تحابّوا ادّوا الامانات و عملوا بالحقّ» تا وقتي که زمينيان به يکديگر محبت کنند و امانت دار باشند و به حق عمل نمايند مورد رحمتند.

امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ فرمود: «استعمال الامانة يزيد في الرّزق» به کارگيري امانت، روزي را زياد مي کند.

در اسلام به همان اندازه که امانتداري، شريف و ارجمند است، خيانت در امانت، نکوهيده و زشت است و در رديف گناهان کبيره جا گرفته است.

پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله ـ فرموده است: «ليس منا من خان مسلماً في اهله و ماله» آنکه به ناموس و مال مسلماني خيانت کند، از ما نيست.

امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ فرمود:«شر الناس من لا يعتقد الامانة و لا يجتنب الخيانة» بدترين مردم کسي است که به امانت معتقد نباشد و از خيانت پرهيز نکند.

امام صادق عليه السلام :إِنَّهُ قالَ لِبَعضِ شيعَتِهِ ـ عَلَيكُم بِالوَرَعِ وَالاِجتِهادِ، وَصِدقِ الحَديثِ وَأَداءِ الامانَةِ وَالتَّمَسُّكِ بِما أَنتُم عَلَيهِ، فَإِنَّما يَغتَبِطُ أَحَدُكُم إِذا انتَهَت نَفسُهُ إِلى هاهُنا، وَأَومى بِيَدِهِ إِلى حَلقِهِ؛

امام صادق عليه السلام به بعضى از شيعيان خود فرمودند: بر شما لازم است پرهيزكارى و تلاش و راستگويى و امانت دارى و چنگ زدن به مذهب خود، زيرا هر يك از شما به هنگام جان دادن، غبطه او را خواهند خورد.دعائم الاسلام، ج1، ص66

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :إن أَحبَبتُم أَن يُحِبَّكُمُ اللّه وَرَسولُهُ فَأَدّوا إِذَا ائتُمِنتُم وَاصدُقوا إِذا حَدَّثتُم وَأَحسِنوا جِوارَ مَن جاوَرَكُم؛

اگر مى خواهيد كه خدا و پيغمبر شما را دوست بدارند وقتى امانتى به شما سپردند رد كنيد و چون سخن گوييد راست گوييد و با همسايگان خود به نيكى رفتار نماييد.نهج الفصاحه، ح 554

امام صادق عليه السلام :المَكارِمُ عَشرٌ ، فَإنِ استَطَعتَ أن تَكونَ فيكَ فَلتَكُن... : صِدقُ الَبسِ ، وَصِدقُ اللِّسانِ ، وَأداءُ الامانَةِ ، وَصِلَةُ الرَّحِمِ ، وَإقراءُ الضَّيفِ ، وَ إطعامُ السّائِلِ ، وَالمُكافاةُ عَلىَ الصَّنائعِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلجارِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلصّاحِبِ ، وَرَأسُهُنَّ الحَياءُ؛

مكارم ده تاست : اگر مى توانى آنها را داشته باش ... : استقامت در سختى ها، راستگويى، امانتدارى، صله رحم، ميهمان نوازى، اطعام نيازمند، جبران كردن نيكى ها، رعايت حق و حرمت همسايه، مراعات حق و حرمت رفيق و در رأس همه، حيا.غررالحكم، ج6، ص441، ح10926

امام على عليه السلام :َربَعٌ مَن أُعطيَهُنَّ فَقَد أُعطىَ خَيرَ الدُّنيا وَالخِرَةِ صِدقُ حَديثٍ وَأَداءُ أَمانَةٍ وَعِفَّةُ بَطنٍ وَحُسنُ خُلقٍ؛

چهار چيز است كه به هر كس داده شود خير دنيا و آخرت به او داده شده است: راستگويى، اداء امانت، حلال خورى و خوش اخلاقى.غررالحكم، ج2، ص151، ح2142

امام صادق عليه السلام :لا تَغتَرّوا بِصَلاتِهِم وَلا بِصيامِهِم، فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَما لَهِجَ بِالصَّلاةِ وَالصَّومِ حَتّى لَو تَرَكَهُ استَوحَشَ ، وَلكِنِ اختَبِروهُم عِندَ صِدقِ الحَديثِ وأداءُ الامانَةِ؛

فريب نماز و روزه مردم را نخوريد، زيرا آدمى گاه چنان به نماز و روزه خو مى كند كه اگر آنها را ترك گويد، احساس ترس مى كند، بلكه آنها را به راستگويى و امانتدارى بيازماييد.كافى، ج2، ص104، ح2

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :ِذا رَأَيتَ مِن أَخيكَ ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَياءُ وَالمانَةُ وَالصِّدقُ؛

هر گاه در برادر (دينى) خود سه صفت ديدى به او اميدوار باش: حيا، امانتدارى و راستگويى. نهج الفصاحه، ح 205

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :اَقرَبُكُم غَدا مِنّى فِى المَوقِفِ اَصدَقُكُم لِلحَديثِ وَاَدَّاكُم لِلاَمانَةِ وَاوفاكُم بِالعَهدِ وَاَحسَنُكُم خُلقا وَاَقرَبُكُم مِن النّاسِ؛

نزديك ترين شما به من در قيامت، راستگوترين، امانتدارترين، وفادارترين به عهد، خوش اخلاق ترين و نزديك ترين شما به مردم است.بحارالأنوار، ج75، ص94، ح12

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :ثَلاثٌ لَيسَ لاَِحَدِ مِنَ النّاسِ فيهِنَّ رُخصَةٌ: بِرُّ الوالِدَينِ مُسلِما كانَ اَؤ كافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو كافِرا وَاَداءُ الاَمانَةُ اِلى مُسلِمٍ كانَ اَؤ كافِرا؛

سه چيز است كه ترك آن براى هيچ كس جايز نيست: نيكى به پدر و مادر مسلمان باشند يا كافر، وفاى به عهد با مسلمان يا كافر و اداى امانت به مسلمان يا كافر.جامع الصغير، ج2، ص716، ح3469

امام صادق عليه ‏السلام :إِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ لَم يَبعَث نَبيّا إِلاّ بِصِدقِ الحَديثِ وَأَداءِ المانَةِ إِلَى البَرِّ وَالفاجِرِ؛

خداى عزوجل هيچ پيامبرى را نفرستاد، مگر با راستگويى، و برگرداندن امانت به نيكوكار و يا بدكار.كافى، ج 2، ص 104، ح 1

امام صادق عليه ‏السلام :لا تَغتَرّوا بِصَلاتِهِم وَلا بِصيامِهِم، فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَما لَهِجَ بِالصَّلاةِ وَالصَّومِ حَتّى لَو تَرَكَهُ استَوحَشَ ، وَلكِنِ اختَبِروهُم عِندَ صِدقِ الحَديثِ وَأداءُ الأمانَةِ؛

فريب نماز و روزه مردم را نخوريد، زيرا آدمى گاه چنان به نماز و روزه خو مى‏كند كه اگر آنها را ترك گويد، احساس ترس مى‏كند، بلكه آنها را به راستگويى و امانتدارى بيازماييد.كافى، ج2، ص 104، ح2

رسول اكرم صلى‏ الله‏ عليه ‏و ‏آله :إذا رَأَيتَ مِن أَخيكَ ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَياءُ وَالمانَةُ وَالصِّدقُ؛

هر گاه در برادر (دينى) خود سه صفت ديدى به او اميدوار باش: حيا، امانتدارى و راستگويى. نهج الفصاحه، ح 205

امام موسى كاظم عليه ‏السلام :اَداءُ الاَمانَةِ وَالصِّدقُ يَجلِبانِ الرِّزقَ، وَالخيانَةُ وَالكَذِبُ يَجلِبانِ الفَقرَ وَ النِّفاقَ؛

اداى امانت و راستگويى روزى را زياد مى‏كند و خيانت و دروغگويى باعث فقر و نفاق مى‏شود. بحارالأنوار، ج 78، ص 327

امام على عليه ‏السلام :َيسَ لِكَذوبٍ اَمانَةٌ، وَ لا لِفُجورٍ صيانَةٌ؛

دروغگو امانتدار نيست و بدكار، نگهدارنده اسرار.غررالحكم، ج 5، ص 85 ، ح 7506

رسول اكرم صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله :ثَلاثٌ مَن كُنَّ فيهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّى وَحَجَّ وَاعتَمَرَ وَقالَ «اِنّى مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ كَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ؛

سه چيز است كه در هر كس باشد منافق است اگر چه روزه دارد و نماز بخواند و حج و عمره كند و بگويد من مسلمانم، كسى كه هنگام سخن گفتن دروغ بگويد و وقتى كه وعده دهد تخلف نمايد و چون امانت بگيرد، خيانت نمايد.نهج الفصاحه، ح 1280

سازگار، و نرم‏خو بودند و با هيچ منجّم (قائل به تأثير ستارگان)، غيب‏گو و پيش‏گويى هم‏نشين نبودند.

رسول خدا صلي الله عليه و آله:آيَةُ المُنافِقِ ثَلاثٌ: اِذا حَدَثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذا اؤتُمِنَ خانَ؛

نشان منافق سه چيز است: 1 - سخن به دروغ بگويد . 2 - از وعده تخلف کند .3 - در امانت خيانت نمايد .صحيح مسلم، کتاب الايمان، ح 89