30 روز 30 پیام پیام هفدهم: " آرزوها و آمال"
18 بازدید
تاریخ ارائه : 7/29/2013 2:33:00 PM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

پيام هفدهم: " آرزوها و آمال"

دعاى روز هفدهم ماه مبارک رمضان

اللهمّ اهْدِني فيهِ لِصالِحِ الأعْمالِ واقْضِ لي فيهِ الحَوائِجَ والآمالِ يا من لا يَحْتاجُ الى التّفْسير والسؤالِ يا عالِماً بما في صُدورِ العالَمين صَلّ على محمّدٍ وآلهِ الطّاهِرين .

" خدايا راهنمائيم کن در آن به کار هاى شايسته و اعمال نيک و برآور برايم حاجت ها و آرزو هايم اى که نيازى به سويت تفسير و سؤال ندارد اى داناى به آنچه در سينه هاى جهانيان است درود فرست بر محمد و آل او پاکيزگان . "

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: قال الله تعالى : الصوم لى و انا اجزى به وسائل الشيعه ج 7 ص 294، ح 15 و 16 ; 27 و 30

رسول خدا فرمود خداى تعالى فرموده است: روزه براى من است و من پاداش آن را مى‏دهم.

كسانى كه به داشتن نقد دنيا قانع و شاكر نيستند و به دنيا و نسيه آن دل بسته اند به آمال و آرزوهاى دراز مبتلا هستند، آنكه خيال مى كند هميشه جوان است و از مرگ غافل است و به بقاء خود مى انديشد و آرزوى مردان فلان رئيس را دارد تا جاى او بنشيند، و يا به فكر ساختن كارخانه در آينده است ، و يا اينكه بعدا عروس و داماد و نوه و نبيره را خواهد ديد و دهها نظير اين افكار خيالى و باطل ، موجب آمال طويل مى شود.

قال على عليه السلام : الامال لاتنتهى امام علي ع فرمودند: آرزوها پايانى ندارد.

بيشتر اهل جهنم فريادشان از سوف يعنى تاخير انداختن است ، چرا كه در دنيا به نقد اكتفا نكردند و اصلاح نفس را تاخير مى انداختند، و اموال را تصفيه نمى كردند و عبادات را به پيرى حواله مى كردند، آرى بايد آرزوها را كوتاه و هر چيزى را بوقتش انجام داد و از فردائى كه معلوم نيست نبايد اعتماد كرد.

يکي ازسئوالات اساسي ومهم که همواره ذهن انسان را به خود مشغول مي سازد اين است که آينده چه مي شود وچه حوادث ووقايعي درانتظار اوست آيا خورشيد ازشرق طلوع خواهدکرد ويا ازغرب ؟ انسان همواره به گذشته؛ حال؛وآينده خود مي انديشد به اعمالي که درگذشته انجام داده ونبايد انجام مي داد يا آنچه که انجام نداده وبايستي که انجام مي داد.

همواره مشغوليات افکار گذشته برروح وروان اواثرمي گذارد واوهمواره براي خود آرزوهايي درسر مي پروراند. به عقيده جوزف کندي : «انسان وقتي پيرمي شود که آرزوهاي خودرا ازدست داده باشد وديگر چيزي نداشته باشد که چونان آرزو بدان بينديشد . »

اما بسياري ازآرزوهاي او دست نيافتني ؛ بسياري غير معقول وحتي بعضي محال ونشدني است . اين آرزو است که انسان را به پيشرفت وامي دارد وبا رسيدن به آرزويي، آرزوي ديگر دردل مي پروراند اما اگر اين آرزوها محال ودست نيافتني باشد اثرات ناگواربرروح وروان او خواهد گذاشت با خود ياس ونااميدي وسقوط انسان را خواهد آورد .

اولياء الهي همواره براي آينده اي که پيروانشان به تکامل بالاتري برسند فعاليت مي کردند . آن بزرگواران براي امت خويش آرزويي جزنيکي نداشتند. درمتون ديني روايات وآيات روشنگر قران کريم نيز انسانها ازنااميدي برحذر داشته شده اند .

پيامبراکرم صلي الله عليه واله مي فرمايند: « الامل رحمةلامتي ولو لا الامل ما رضعت والدة ولدها ولا غرس غارس شجرا »

اميد مايه رحمت امت من است اگر نبود آرزو، هيچ مادري فرزندش را شيروهيچ باغباني درختي را پرورش نمي داد.

آنچه ازروايات اسلامي به دست مي آيد اين است که اميد ؛ رجا وخوف ازخدا بايد درنهايت کمال اما به صورت متعادل باشد . براثر عدم تعادل انسان ازيکي ازاين پرتگاهها به زمين مي خورد يا براثر غلبه خوف بررجا انسان نااميد مي گردد. يا براثر غلبه رجا برخوف او برتکرار معاصي جرات پيدا خواهدکرد وگناه مايه نااميدي ازرحمت حق مي باشد.

نکته مهم اين است که آرزومندي با عقل مندي منافاتي ندارد انسان هم مي تواند آرزوکند وهم براساس عقل عمل نمايد يعني آرزوي عاقلانه ومفيد داشته باشد اما هيچگاه نمي توان ضرورت آرزو را انکارکرد . آرزو حتي اگر خام باشد باعث ايجاد نشاط و شادابي درزندگي مي شود ودلسردي وياس مي رود پس آرزوي خام نيز بي فايده نمي باشد.

بطور کلي خداوند مهربان انسان را آزاد نهاده تا هرنوع آرزويي نمايد وبه کمک آن عمرش را به سوي تکامل سپري نمايد .

توجه به آرزوهاي شخصي، نامحدودي وگستردگي دامنه آرزوهاي مارا نشان مي دهد . انسان تا زماني که نفس دارد آرزو مي کند . يکي ازانديشمندان مي گويد : «طبيعت اميدهاي انسان را درهيچ حدود وثغوري محصور نساخته است وآرزوهاي بشري هرگز حدي نمي شناسد . »

ازسوي ديگر بايد دايره اميدهايمان را محدود سازيم هرچيزي شايسته اميد داشتن نيست .

بشر هيچگاه ازآرزوي کامل شدن خسته نخواهد شد زماني رشته آرزو گسسته مي شود که مرگ اورا دربرگيرد امام رضا عليه السلام مي فرمايد :

« الاجل آفة الامل » مرگ ازبين برنده آرزوهاست .

آرزوها ازلحاظ دسته بندي به آرزوهاي کوتاه ومفيد وآرزوهاي دراز وپست تقسيم مي شوند. دسته اول باعث نشاط وشادابي وموفقيت هستند زيرا که ازواقعيات برخاسته اند ودسته دوم ازاوهام وخيالات انسان ناشي مي شود. ازجهت ديگر آرزوها يا دنيوي است يا معنوي .

آرزوهاي دنيوي هدف ازآنها رسيدن به همه مواهب دنيوي وبهره مندي هرچه بيشتر ازدنياست وآرزوهاي معنوي ازديدگاه ديني هدف ازآن رسيدن به کمال وابعاد مختلف انساني است. ابعاد اقتصادي ،اجتماعي ، فرهنگي اين آرزوها صادق است وازروح بلند او سرچشمه مي گيرد. عاملي براي حرکت وتلاش وجهاد وسير تکاملي است مثل اينکه انسان آرزو مي کند درعلم ودانش وتقوي وشخصيت وآبرو سرآمد جهانيان باشد ولي بسيار مي شود که اين آرزوها کاذب است ودرست برعکس آرزوهاي صادق مايه غفلت وبي خبري وعقب ماندگي است. مثل آرزوي رسيدن به عمر جاويدان ودراختيار گرفتن تمام اموال وثروتها وحکومت برهمه انسانها وموهومات ديگري ازاين قبيل . اين آرزوها انسان را زمين گير مي نمايد وبال پرواز او را به سوي ملکوت به زمين گره خواهد زد واورا نه تنها ازمعنويات وکمالات دورنگه مي دارد بلکه فرصت فکر کردن به آنها را نيز از انسان مي گيرد. اين بدان معني نمي باشد که انسان دست از تلاش براي آباداني دنياي خود بردارد بلکه منظور ما ازآرزوهاي پست دنيوي آرزوهايي است که به شدت انسان را علاقمند به زيورآلات دنيوي نمايد اورا پايبند کند بطوريکه فقط وفقط دنيا را قبله گاه خود قرار دهد درحاليکه انسان کمال طلب است ومي خواهد به حقيقت زندگي وبندگي دست يابد پس نبايد به زندگي چند روزه اين دنيا دل خوش کند. او به دنياي برتر وکامل تر مي انديشد وهدفش وصول به حق است .

ازسوي ديگر دربسياري ازمتون ادبي وسخنان بزرگان آمده است که بزرگترين آرزوي اهل شيعه بايستي وصال ياروديدار دوست باشد وآن اميد وانتظاري جز اميد رسيدن به زمان موعود وظهور نمي باشد آنگونه که اين آرزو ازسرآمد آرزوهاي حجت خداوند نيز مي باشد چنانکه دردعاي افتتاح مي خوانيم که : «اللهم صل علي ولي امرک القائم المومل » درود فرست برولي امرت قائم آرزومند .

شهيد مطهري (ره) دراين باره مي فرمايد : « اميد وآرزوي تحقق اين نويد کلي جهاني انساني درزبان روايات اسلامي « انتظار فرج » خوانده شده است و« عبادت » بلکه « افضل عباداتها » شمرده شده است .»19

اصل انتظار فرج يعني توقع گشايش داشتن ازيک اصل کلي اسلامي وقراني ديگر استنتاج مي شود وآن اصل « حرام بودن نااميدي ازرحمت خداوند است .»

آنچه باعث محقق شدن اين آرزوي بزرگ مي گردد خود سازي فردي وکمک به ديگران براي خود سازي ودورنگهداشتن جامعه ازفساد مي باشد.

پي نوشتها:

- فرهنگ آفتاب (فرهنگ تفصيلي مفاهيم نهج البلاغه ج7 ص3586

- بحارالانوار- ج77-ص173

- مفاتيح الجنان ص87

- وسائل الشيعه ج15-ص214-با ب عدم جواز تعلق الرجاء والامل

- تحف العقول سخنان ومواعظ امام رضا عليه السلام

- قران سوره زمر آيه 53

- اعلام الدين ص 308

- بحارالانوار ج71-ص 261باب ثواب نفي الخيرات

- قران سوره نجم آيه

- نهج البلاغه حکمت 77

- اميد وآرزو ازديدگاه قران وعترت ص72

- اقبال ص 387

- مستدرک ج3-ص77

- قران سوره حجر آيه 3

- بحارالانوار ج14- ص 479

- منتخب مفاتيح الجنان ص 261

- کمال الدين شيخ صدوق ج1- ص287-ح6

- ر-ک- سوره يوسف آيه 87

- ر.ك. حديث زندگي 15 ص61