30 روز 30 پیام پیام هیجدهم: " برکت"
14 بازدید
تاریخ ارائه : 7/29/2013 2:36:00 PM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

پيام هيجدهم: " برکت"

دعاى روز هيجدهم ماه مبارک رمضان

اللهمّ نَبّهْني فيهِ لِبَرَکاتِ أسْحارِهِ ونوّرْ فيهِ قلبي بِضِياءِ أنْوارِهِ وخُذْ بِکلّ أعْضائي الى اتّباعِ آثارِهِ بِنورِک يا مُنَوّرَ قُلوبِ العارفين .

" خدايا آگاهم نما در آن براى برکات سحر هايش و روشن کن در آن دلم را به پرتو انوارش و بکار به همه اعضايم به پيروى آثارش به نور خودت اى روشنى بخش دل هاى حق شناسان "

قال رسول الله صلى الله عليه و آله : من منعه الصوم من طعام يشتهيه كان حقا على الله ان يطعمه من طعام الجنة و يسقيه من شرابها.

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: كسى كه روزه او را از غذاهاى مورد علاقه اش باز دارد برخداست كه به او از غذاهاى بهشتى بخورانند و از شرابهاى بهشتى به او بنوشاند. بحار الانوار ج 93 ص 331

يکي از واژه هايي که در فرهنگ قرآن و سخنان معصومين عليهم السلام به کار رفته است واژه «برکت» است. برکت يعني وجود داشتن خير و خوبي در يک چيز به گونه اي که اين خير و خوبي را انسان از خدا بداند و ببيند.

بر اين اساس موضوعات مختلفي در قرآن با ويژگي برکت مطرح شده اند؛ مانند «قرآن» کريم زيرا در کلمات و آيات و سوره هاي قرآن خوبي و خير حقيقي براي کسي که واقعا قصد بهره برداري از آنها را داشته باشد وجود دارد و يا «آب باران» که در شرايط مخصوص مايه برکت و فراواني نعمت است و يا پيامبري همچون حضرت عيسي عليه السلام به عنوان وجود مبارک.

(با برکت) معرفي شده است زيرا مايه هدايت و سعادت انسان هايي است که واقعا پيرو او هستند در نتيجه مي تواند زمانها و مکانهاي خاصي را آميخته به برکت بدانيم مانند سرزمين مکه، خانه خدا، سخنان پيشوايان معصوم عليهم السلام.

آن گاه که در سايه سار معنويت و تقوا، برکات معنوي بر مردم باريدن گيرد، برکت هاي مادي نيز کم کم رخ مي نمايند و در اين گونه موارد ظاهر مي شوند:

1. فزوني در نان و غذا: رسول خدا صلي الله عليه و آله مي فرمايد: «گرده ها و قرص هاي نان خود را کوچک بگيريد؛ زيرا با هر قرص کوچک ناني، برکت وجود دارد».

2. برکت در مال: با بخشش و انفاق مال، برکت مال فزوني مي يابد و علي عليه السلام هم در اهميت اين امر مي فرمايد: «برکة المال في الصدقه».

3. فرزند صالح: داشتن فرزندان صالح، از مظاهر خير و برکت است. امام باقر عليه السلام درباره خيرآوري فرزند مي گويد: «هيچ فرزندي بر عبدالمطلب هديه نشد که برکتش از علي عليه السلام بيشتر باشد؛ مگر پيامبر خدا صلي الله عليه و آله ».

اين برکت ها در سايه عبادت و حق گرايي و وظيفه شناسي تداوم مي يابد. دعا و ارتباط با خداوند، برکت هاي زندگي را زياد مي کند. احترام به بزرگ ترها نيز در افزايش رزق و روزي تأثيرگذار است. در برخي روايت ها آمده است: «سه چيز است که در آن برکت وجود دارد: معامله مدت دار، قرض به هم دادن و مخلوط کردن گندم و جو براي مصرف خانه، نه براي فروش».

برکت؛ به معناي فزوني، بسياري، خجستگي، يمن، نيک بختي و سعادت است.

نظام طبيعت و عالم هستي را نظام علت و معلول و عالم سبب و مسبب دانسته اند. در پيدايش و استمرار برکت، نيت ها و کردار آدمي نقش به سزايي دارد.

خداوند متعال در قرآن به زيبايي به اين اصل اشاره مي کند که: وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُري آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ اْلأَرْضِ

و اگر مردم شهرها ايمان آورده و به تقوا گراييده بودند، قطعا برکاتي از آسمان و زمين بر ايشان مي گشوديم.

علامه طبرسي در تفسير اين آيه مي نويسد: خداوند مي فرمايد: از شرک و گناهان بپرهيزيد تا ما درهاي برکات و خيرات تکامل بخش را، از آسمان به وسيله آمدن باران و از زمين به خاطر روييدن گياهان و به وجود آمدن ميوه ها نازل گردانيم. همان گونه که حضرت نوح عليه السلام به امت خويش وعده داد و گفت: «يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْکُمْ مِدْرارًا» (نوح: 11) البته برکات آسمان به «دعا» و برکات زمين به «آسان انجام شدن حوائج و نيازمندي» هم تفسير شده است.

اگر اعمال بندگان بر اساس معيارهاي الهي شکل گيرد، رضايت خداوند را به همراه خواهد داشت و برکت هاي بي پايان الهي نصيب شان خواهد شد.

امام رضا عليه السلام مي فرمايد: خداوند متعال به يکي از پيامبران وحي فرستاد که: «هرگاه من اطاعت شوم، راضي مي گردم و آن گاه که رضايت داشتم، برکت مي دهم و برکت من هم بي پايان است».

گفتني است در سايه اجراي عدالت، جامعه به کمال معنوي مي رسد و در اين صورت، عنايت الهي شامل حال آنان مي گردد و پس از آن، بارش برکات را شاهد خواهيم بود، چنان که حضرت علي عليه السلام به اين مهم اشاره مي کند که:

«بِالعَدْلِ تَتَضاعَفُ الْبَرَکاتُ؛ به سبب عدل، برکات چند برابر مي شود».

از اين سخنان بر مي آيد که در برکت، جنبه الهي و معنوي هم بسيار تأثيرگذار است و اين به فزوني، تعالي و ماندگاري نعمت کمک مي کند و در نهايت، انسان را به سلامت دنيوي و سعادت اخروي نزديک مي سازد.

گناهان و نافرماني ها، موجب سلب برکت در مال و عمر و زندگي است. در آيه اي آمده است: «ولکن کذّبوا فَاَخذناهم بما کانوا يکسبون» (اعراف: 96)، «آنان، يعني قوم هود، صالح، شعيب، نوح و لوط آيات الهي و پيامبران را تکذيب کردند و ما هم آنها را به کيفر اعمال زشت خويش رسانديم».

در بيان اين آيه مرحوم طبرسي مي نويسد: آنان مردمي بودند که مرتکب گناه شدند و پيامبران را تکذيب کردند، خداوند هم درهاي برکت آسماني خود را به روي آنان بست و به خاطر کردار بدشان آنان را گرفتار تنگ دستي و مجازات کرد.

ترک نماز، از عوامل برکت زداست. حضرت زهرا عليهاالسلام درباره رخت بربستن برکت از عمر و مال انسان بي نماز مي فرمايد: «يَرْفَعُ اللّه ُ الْبَرَکَةَ مِنْ عُمْرِهِ وَ يَرْفَعُ اللّه ُ الْبَرَکَةَ مِنْ رِزْقِه».

هرگاه کم فروشي در ميان مردم رواج يابد، خداوند آنان را به خشکسالي و قحطي دچار مي سازد، چنان که حضرت علي عليه السلام درباره زيان هاي کم فروشي مي فرمايد: «اذا طُفِفَتِ الْمِکْيالُ، اَخَذَهُمُ اللّه ُ بِالسَّنينَ وَ النَّقْصِ».

همچنين اگر زکات مال پرداخت نشود، به فرمايش حضرت امير عليه السلام : اذا مَنَعوُ الزَّکاةَ، مَنَعَتِ الاْرَضُ بَرَکاتِها مِنَ الزَّرْعِ و الثِّمارِ وَالْمَعادِنِ.

هرگاه که مردم زکات خود را نپردازند، زمين برکت خود را از زراعت و ميوه ها و معدن ها دريغ مي دارد.

ترک امر به معروف و نهي از منکر، عامل ديگر از بين رفتن برکت است، همان گونه که پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله مي فرمايد:

تا زماني که مردم امر به معروف و نهي از منکر کنند و بر کارهاي خير به يکديگر ياري رسانند، نعمت ها و خيرات از آنها رخت برنمي بندد، اما اگر اين دو را ترک کنند، برکات از آنها گرفته خواهد شد.

همچنين از ديدگاه امام علي عليه السلام خيانت، يکي ديگر از عوامل برکت زداست و ايشان مي فرمايد: «اذا ظهرتْ الخِياناتُ، ارتفعتْ البرکاتُ؛ زماني که خيانت ها آشکار شود، برکات از بين خواهد رفت». در حقيقت، گناهان اخلاقي و اقتصادي و اجتماعي، فاجعه هاي دردناک و هستي سوز جامعه بشري هستند که باعث خشم خداوند مي شوند. رسول گرامي اسلام در هشداري مي فرمايد:

هرگاه خداوند بر امتي خشمگين شود و آن گاه بر آنان عذاب نازل نگرداند؛ نرخ هاي آنان را بالا مي برد، عمرهاي آنها را کوتاه مي کند، تجارت شان را به سود نمي رساند، ميوه هاي درختان شان را سالم و بي آفت نمي کند، چشمه ها و نهرهاي آن ها را پر آب نمي گرداند و باران را از آنان دريغ مي دارد.

رباخواري، رشوه خواري و ديگر درآمدهاي نامشروع عامل ديگر برکت زدايي شمرده مي شود، چنان که امام موسي بن جعفر عليه السلام مي فرمايد: «به درستي که حرام برکت ندارد و اگر هم نشو و نماي ظاهري داشته باشد، برکتي در آن نيست».

نکته مهم اين است که شرط دست يابي به برکت هاي آسماني و زميني، داشتن ايمان و تقواي بالاست و در پرتو تقرب الهي و اطاعت و فرمان برداري از تعاليم انسان ساز اسلامي و دوري از کجروي ها و سرکشي ها است که خداوند خيرات و برکات خويش را به بندگان هديه مي کند.