30 روز 30 پیام پیام بیست و پنجم: " تولی و تبری"
28 بازدید
تاریخ ارائه : 7/31/2013 2:36:00 PM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

پيام بيست و پنجم: " تولي و تبري"

دعاى روز بيست و پنجم ماه مبارک رمضان

اللهمّ اجْعَلْني فيهِ محبّاً لأوْليائِک ومُعادياً لأعْدائِک مُسْتَنّاً بِسُنّةِ خاتَمِ انْبيائِک يا عاصِمَ قُلوبِ النّبييّن .

" خدايا قرار بده در اين روز دوست دوستانت و دشمن دشمنانت و پيرو راه و روش خاتم پيغمبرانت اى نگهدار دل هاى پيامبران . "

قال الصادق (عليه السلام) : من جاء بالحسنة فله عشر امثالها من ذلك صيام ثلاثة ايام من كل شهر. وسائل الشيعه، ج 7، ص 313، ح 33

امام صادق عليه السلام فرمود: هر كس كار نيكى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

تولي يعني دوست داشتن اميرالمؤمنين «علي» عليه السلام و فرزندان معصوم آن حضرت عليهم صلوات الله اجمعين

- «تبري» يعني دشمن داشتن دشمنان علي (ع) و فرزندان معصوم آن بزرگوار و منظور از دوست داشتن حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و فرزندان معصوم آن وجود مقدس تنها محبت و ارادت خاص قلبي نيست بلکه هدف آن است ضمن داشتن محبت قلبي معتقد باشيم هر 12 نفر امام هستند

« تولي و تبري » دو اصطلاح قرآني است که از ديدگاه شيعه از جمله فروع دين و از واجبات اسلام شمرده مي‌شود. اين دو واژه، به ترتيب، به معناي دوستي با دوستان خدا و نزديکي به اهل حق، و دشمني با دشمنان خدا و دوري از اهل باطل است.

تولي در 57 سوره از قرآن و 233 بار، و تبري در 20 سوره و 30 بار به کار رفته است. رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود:« استوارترين دستگيره ايمان، دوستي و دشمني براي خدا، ارتباط با دوستان خدا و گسستن از دشمنان اوست.»

امام صادق عليه السلام فرمود:«دوستي با دوستان خدا و اطاعت از آنها، و نيز بيزاري از کساني که به آل محمد ظلم و هتک حرمت کرده‌اند واجب است؛ کساني که ميراث فاطمه و حق علي عليه السلام را غصب کرده‌اند، سنت پيامبر را تغيير داده‌اند و نيز ناکثين، قاسطين و مارقين.» و در روايتي فرمود:« تبري از انصاب و ازلام و بت ها، پيشوايان گمراه، رهبران ستمگر، و نيز دشمني با قاتلان ائمه عليه السلام واجب شرعي است. از سوي ديگر، دوستي با مؤمناني مانند سلمان، ابوذر، مقداد، عمار و ... نيز واجب است.»

در فرهنگ شيعه «تولي» و «تبري» از اصول مذهب محسوب مي شوند و اين بدين معنا است که هر کس وظيفه دارد به مفاد «تولي» و «تبري» عمل کند و اگر نکند مرتکب گناه شده است . بر اساس اين انديشه ما تکليف داريم معصومين (ع) را الگوي اعمال و رفتار خودمان قرار دهيم و دستورهاي ديني ، سياسي، قضايي خود و جامعه مان را از آنان بياموزيم «قول» و «عمل» آنان را حجت بدانيم و اگر اين گونه باشيم «تولي» مدار هستيم و از مزاياي آن نيز بهره مند خواهيم شد وگرنه گناهکار بوده و معاقب نيز خواهيم بود.

مفهوم «تبري» هم بر اساس الگوي «تولي» مشخص مي شود يعني اين که ما همگي وظيفه داريم ضمن داشتن عداوت قلبي نسبت به دشمنان حضرت اميرالمؤمنين (ع) و اولاد طاهرينش معتقد باشيم: اعمال ، رفتار، کردار مخالفين ولايت در تمام مسايل ديني، سياسي، قضايي حجت نيست و سنديت ندارد ما هم حق الگوبرداري از آنان را نداريم و اگر چنين باشيم هم گناهکار و هم معاقب و هم هيچ گونه عمل خيري در پيشگاه حضرت حق سبحانه و تعالي نخواهيم داشت.

«قال رسول الله (ص): و لايه علي بن ابي طالب ولايه الله و حبه عباده الله و اتباعه فريضه الله و اوليائه اولياء الله و أعدائه اعداء الله و حربه حرب الله و سلمه سلم الله عزوجل . »

«رسول اکرم (ص) فرمود: ولايت اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب [صلوات الله و سلامه عليه] ولايت خدا و محبت او عبادت خدا است و پيروي او واجب الهي است و اولياي او دوستان خدايند و دشمنان او دشمنان خدا و جنگ با او جنگ با خدا است و صلح با او صلح با خدا مي باشد.» زراره از امام باقر (ع) نقل کرده که آن حضرت فرموده است: «بني الاسلام علي خمسه اشياء: علي الصلاه و الحج و الصوم و الولايه قال زراره: فقلت و اي شيء من ذلک افضل؟ فقال: الولايه افضل لأنها مفتاحهن هو الدليل عليهن.» «اسلام بر پنج چيز بنا شده است: بر نماز و زکات و حج و روزه و ولايت زراره (رض) گفت: عرض کردم کدام يک از اين پنج چيز برتر است؟ فرمود: ولايت برتر است زيرا مفتاح و کليد چهار چيز ديگر مي باشد و ولي راهنمايي بر آن ها مي کند.»

ابوذر صحابي بزرگ رسول الله (ص) از آن حضرت نقل کرده است که از حضرتش شنيديم که مي فرمود: «الا ان مثل اهل بيتي فيکم مثل سفينه نوح من قومه ، من رکبها نجا و من تخلف عنها غرق.»«مثل اهل بيت من (ع) در ميان شما مانند کشتي نوح (ع) در قومش مي باشد هر کس بر آن نشيند نجات يابد و هر که از آن تخلف ورزد غرق شود.»

در فرهنگ شيعه «تولي» و «تبري» شرط اساسي پذيرش اعمال صالحه است و بدون داشتن اين دو هيچ عملي پذيرفته نيست مثل آن مي ماند که شخص هيچ گونه عمل خيري انجام نداده باشد در اين زمينه روايات متعددي در متون اسلامي مطرح شده که برخي از آنان آورده مي شود:

حضرت امام سجاد (ع) به نقل از رسول الله فرموده که آن وجود مقدس (ص) فرموده اند:« ما بال اقوام اذا ذکر عندهم آل ابراهيم (ع) فرحوا استبشروا و اذا ذکر عندهم آل محمد (ص) اشمأزت قلوبهم و الذي نفس محمد (ص) بيده لو ان عبدا جاء يوم القيامه بعمل سبعين نبيا ما قبل الله ذلک حتي يلقاه بولايتي و ولايه اهل بيتي عندالله . » «چه مي شود مردمي را که چون خاندان ابراهيم (ع) در نزد ايشان ياد شود شاد و مسرور گردند و چون از خاندان محمد (ص) ياد کنند دل هايشان متنفر شود قسم به آن کس که جان محمد (ص) در دست اوست اگر بنده اي در روز قيامت عمل هفتاد پيغمبر (ص) را بياورد خدا از او نپذيرد تا خدا را ديدار کند به ولايت من و ولايت اهل بيت (ع) من در نزد خدا.»

ابوحمزه ثمالي ره روايت مي کند که به حضرت باقر (ع) گفتم : «جعلت فداک يابن رسول الله (ص) قد يصوم الرجل النهار و يقوم الليل و يتصدق و لا نعرف منه الا خيرا الا انه يعرف قال فتبسم ابوجعفر (ع) فقال: يا ثابت انا في افضل بقعه علي ظهر الأرض لو ان عبدا لم يزل ساجدا بين الرکن و المقام حتي يفارق الدنيا و لم يعرف و لا يتنا لم ينفعه ذلک شيئا.»

«يابن رسول الله (ص) فدايت شوم، شخصي روز روزه دار و شب به عبادت مي گذراند و صدقه مي دهد و جز خير و خوبي از او نمي دانم جز آن که اقرار به ولايت شما ندارد؟ گويد: امام (ع) تبسم کرد و فرمود: اي ثابت من در برترين مکان هاي زمين هستم اگر بنده اي هميشه در سجده در ميان رکن و مقام باشد تا پايان عمر که از دنيا برود ولي ولايت ما را نشناسد اين عبادت سودي به حال او ندارد.»

امام صادق (ع) هم فرموده است : «ان اول ما يسئل عنه العبد اذا وقف بين يدي الله جل جلاله عن الصلوات المفروضات و عن الزکوه المفروضه و عن الصيام المفروض و عن الحج المفروض و عن ولايتنا اهل البيت فان اقربوا لا يتنا ثم مات عليها قبلت منه صلوته و زکوته و حجه و ان لم يقربو لايتنا بين يدي الله جل جلاله لم يقبل الله عزوجل منه شيئا من اعماله.»

«نخستين چيزي که از بنده به هنگامي که در پيشگاه خداي جل و جلاله مي ايستد پرسيده مي شود از نمازهاي واجب و زکات واجب و روزه ي واجب و حج واجب و از ولايت ما اهل بيت (ع) است که اگر اقرار به ولايت ما کرده و بر آن مرده باشد نماز و روزه و زکات و حجش پذيرفته مي شود و اگر در پيشگاه خدا جل جلاله بر ولايت ما اقرار نکند خداي عزوجل چيزي از اعمالش را نخواهد پذيرفت.»

رسول مکرم اسلام (ص) هم در چنين زمينه اي فرموده است: «لو ان رجلا قام ليله وصام نهاره و تصدق بجميع ماله و حج جميع دهره و لم يعرف ولايه ولي الله فيواليه و يکون جميع اعماله بدلالته اليه ما کان له علي الله حق في ثوابه و لا کان من اهل الايمان .... »

«اگر مردي تمام شب هاي عمرش را به عبادت و تمام روزهايش را به داشتن روزه بگذرد و همه ي مالش را صدقه دهد و تمام عمرش حج کند ولي ولايت ولي خدا را نشناسد که دوستش بدارد و همه کارهاي خويش را به دستور و دلالت او انجام دهد حق پاداشي بر خدا ندارد و از مؤمنان محسوب نخواهد شد.

در روايت ديگر رسول الله (ص) فرموده است :«من مات و لم يعرف امام زمانه اي من يجب ان يقتدي به في زمانه مات ميته جاهليه.» «هر کس بميرد و امام زمان خود را نشناسد يعني امامي را که پيروي از وي واجب است نشناسد مردنش همانند مردن مردم عهد جاهليت و بت پرستي مي باشد.»

امام حسن عسگري (ع) فرموده اند : «لا يقبل الله احد عملا الا بولايتهما و معاده اعدائهما و ان کان ما بين الثري الي العرش ذهبا يتصدق به في سبيل الله.» «خداوند هيچ عبادتي را نمي پذيرد مگر به ولايت پيامبر و علي (ع) و دشمني با دشمنان اين دو اگر چه [شخص به اندازه] مابين زمين تا عرش الهي در راه خدا طلا صدقه بدهد»

اميرالمؤمنين علي (ع) در خصوص اهل بيت فرموده اند: «انظروا اهل بيت نبيکم فالزموا سمتهم و اتبعوا اثرهم فلن يخرجوکم من هدي و لن يعيدوکم في ردي ، فأن لبدوا فالبدوا ، و ان نهضوا فانهضوا و لا تسبقوهم فيضلوا و لا تتأخروا افتهلکوا. » «نظر به اهل بيت پيغمبر خود کنيد . از سمتي که آنان گام برمي بردارند منحرف نشويد و قدم به جاي قدمشان بگذاريد و آنان هرگز شما را از جاده هدايت بيرون نمي برند و به پستي و هلاکت باز نمي گردانند ، اگر سکوت کنند سکوت کنيد و اگر قيام کنند قيام کنيد از ايشان سبقت و پيشي نگيريد که گمراه مي شويد و از آنان عقب نمائيد که هلاک مي گرديد .»

امام رضا (ع) هم در روايتي به نقل از امام باقر (ع) فرموده اند:«من سره ان لا يکون بينه و بين الله حجاب حتي ينظر الي الله و ينظر الله اليه فليتوال آل محمد و يتبرأ من عدوهم . و يأتم بالأمام منهم فانه اذا کان کذلک نظر الله اليه و نظر الي الله.»«هر که دوست دارد که ميان او و خدا حجاب و پرده اي نباشد تا خدا را ببيند و خدا نيز به او نظر فرمايد بايد آل محمد (ص) را دوست بدارد و از دشمنانش بيزاري جويد و به امام از آنان اقتداء کند که چون اين گونه باشد خدا به او نظر فرمايد و خود نيز نظر به خدا نمايد.»