عید فطر جلوه فتح و ظفر
47 بازدید
تاریخ ارائه : 8/3/2013 3:23:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

عيد فطر جلوه فتح و ظفر

عيد رمضان آمد و ماه رمضان رفت              صد شکر که اين آمد و صد حيف که آن رفت

مقدمه 

" عيد" درلغت ازماده "عود" به معني بازگشت است . لذا روزهايي را که مشکلات قوم و جمعيتي برطرف مي شود و به پيروزيها و راحتي هاي نخستين باز مي گردند، عيد مي نامند. مانند عيد فطر و قربان به مناسبت اينکه در پرتو اطاعت يک ماهه رمضان يا انجام فريضه بزرگ حج، صفا و پاکي فطري نخستين به روح وجان، باز مي گردد، وآلودگي هايي که بر خلاف فطرت است، ازميان مي رود.

" عيدفطر" يکي از دو عيد بزرگ در سنت اسلامي است. مسلمانان روزه دار که ماه رمضان را روزه به پا داشته و از خوردن، آشاميدن و بسياري از کارهاي مباح ديگر امتناع ورزيده اند، اکنون پس از گذشت ماه رمضان در نخستين روزه مال شوال اجر و پاداش خود را از خداوند مي طلبند، اجر و پاداشي که خداوند، خود به آنان وعده داده است.

روز اول ماه شوال را بدين سبب عيدفطر خوانده اند که در اين روز، امر امساک ازخوردن وآشاميدن برداشته مي شود و مؤمنان رخصت مي يابند در روز، افطارکنند و روزه خود را بشکنند.

 عيد فطر جلوه فتح و ظفر

ما معمولاً در اين دو عيد اسلامى، سه جلوه بزرگ به دنبال پيروزى مى بينيم كه اين سه جلوه براى مراحل بعد از پيروزى، درسى است بسيار آموزنده و جالب:

1ـ دانستيم كه عيد فطر و قربان در واقع عيد پيروزى است، عيد توفيق، سربلندى، نشاط معنوى و انجام وظيفه است؛ و يكى از اعمال جالب و ارزشمند كه در اين عيد بر عهده هر مسلمان است، اين است كه سهمى از آنچه دارد براى مستضعفان اختصاص دهد. در عيد فطر مردم زكات فطره مى دهند; يعنى حداقل از طرف خود و افراد خانواده و تحت تكفل خويش به اندازه 3 كيلوگرم ـ تقريبا ـ از غذاى معمولى روزمرّه در اختيار بيچارگان و مستمندان قرار مي دهند و در عيد قربان، مردم با قربانى كردن شتر و گاو و گوسفند مى توانند كمكى به گرسنگان بكنندد "اطعموا القانع و المعتر".

اين مسأله را مى توان به عنوان الگويى از خدمت به مستضعفان دانست و در حقيقت گامى كوتاه و نمونه اى كوچك از وظايف بعد از پيروزى است كه بايد نسبت به بينوايان و مستضعفان انجام پذيرد.

هر پيروزى كه عليه طاغوت ها، مستكبران، مترفين و زورگويان و زراندوزان خون آشام انجام مى شود، بايستى به دنبال آن پيروزى، برق نشاط در جبين مستضعفين بجهد. بايد اقدام هاى فعال و جدى در راه حاكميت مستضعفين و روى كار آمدن محرومان و بيچارگان باشد. بايد در پرتو آزادى، زير بازوى مستضعف و محروم گرفته شود و آنان بتوانند به حيات و حركت و آزادى و حقوق اوليه خود برساند.

"وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الاَْرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمْ الْوَارِثِينَ."

عيد فطر تزکيه و استغفار

2ـ درس ديگرى كه از عيد فطر و قربان مى گيريم، درس نماز است. درس تزكيه، خودسازى و پاكسازى درون است. «قد افلح من زكاها و قد خاب من دسّاها» اين آيه در نماز عيد خوانده مى شود; يعنى وقتى اوج پيروزى مى رسد، لازم است انسان به خودش باز گردد و خود را از آلودگي ها پاك و منزّه كند.

مبادا غرور پيروزى او را دچار نوعى خودسرى و يا انحراف كند. و لذا در سوره فتح مى فرمايد: «وقتى نصر و پيروزى پروردگارت رسيد و ديدى كه فوج فوج جمعيت وارد دين خدا مى شوند، خداى را حمد و سپاس گو و استغفار كن». تازه پس از پيروزى موقع استغفار و خودسازى است....

عيد فطر عامل وحدت و همبستگي

3ـ سومين درسى كه از اين دو عيد بزرگ مى گيريم، درس بسيج عمومى و همبستگى اجتماعى و وحدت است. ماه رمضان را با توفيق پشت سر گذاشته ايم و اكنون عيد فطر را جشن مى گيريم، امّا درست در دل جشن، فرمان نماز عيد فطر و حركت دسته جمعى مردم و اتحاد و همآهنگى داده مي شود; و در خطبه هاى نماز عيد برنا مه هاى سياسى و اجتماعى براى مردم در يك  هماهنگى و  وحدت و  بسيج عمومى بيان مى شود.

درحديث شريفي ازامام رضا عليه السلام آمده است:

"خداوند ،روزفطر را بدين سبب " عيدفطر" قرارداد تا مسلمانان ، اجتماع و مجمعي داشته باشند که در آن روز ، گردهم آيند و در برابرخداوند ، به خاطر منتها و نعمتهايش، به تمجيد وتعظيم بپردازند، پس آن روز، روزعيد و تجمع، روز زکات و رغبت و روز نيايش است." (وسائل الشيعه ، ج 5 ، ص 141)

جلوه قيامت در عيد فطر

خطب اميرالمومنين على بن ابى طالب عليه السلام يوم الفطر فقال: ايها الناس! ان يومكم هذا يوم يثاب فيه المحسنون و يخسر فيه المبطلون و هو اشبه بيوم قيامكم، فاذكروا بخروجكم من منازلكم الى مصلاكم خروجكم من الاجداث الى ربكم و اذكروا بوقوفكم فى مصلاكم و وقوفكم بين يدى ربكم، و اذكروا برجوعكم الى منازلكم، رجوعكم الى منازلكم فى الجنه.

عباد الله! ان أدنى ما للصائمين و الصائمات أن يناديهم ملك فى آخر يوم من شهر رمضان، أبشروا عباد الله فقد غفر لكم ما سلف من ذنوبكم فانظروا كيف تكونون فيما تستأنفون.(1)

حضرت علي (ع)، به مناسبت عيد فطر خطبه اي قرائت کرده و در آن، اين روز را به قيامت تشبيه فرموده است:

اي مردم ! اين روز شما، روزي است که نيکوکاران درآن پاداش ميگيرند و زيانکاران و تبهکاران درآن مأيوس و نااميد مي گردند.

دنيا محل مسابقه است و آخرت زمان اجر گرفتن، بهشت جايزه برندگان اين مسابقه و جهنم جزاي بازماندگان است.

{عيدفطر} شبيه ترين روزبه روز قيامت است .چون درقيامت عده اي که زيان کارند، تأسف مي خوردند و غضبناک مي گردند و عده اي که نيکوکارند رستگار و مغتنم به نعمت هاي الهي مي شوند.

زماني را که از منزل بدن خود خارج شده و به سوي خداي خود خواهيد رفت.

وقتي درجايگاه نماز خود مي ايستيد به ياد آوريد زماني راکه در محضر عدل الهي مي ايستيد و ازشما حسابرسي مي کنند. وقتي از نماز به منازلتان برمي گرديد به ياد آوريد زماني را که به منازل خود در بهشت خواهيد رفت.

اي بندگان خدا ! کمترين چيزي که به زنان و مردان روزه دار داده مي شود اين است که فرشته اي در آخرين روزه ماه رمضان به آنان ندا مي دهد:

 " هان! بشارتتان باد، اي بندگان خدا که گناهان گذشته تان آمرزيده شد، پس به فکرآينده خويش باشيد که چگونه باقي ايام را بگذرانيد".(1)

روزه و نماز عيد فطر:

ازسخنان معصومين عليهم السلام چنين برداشت مي شود که روز عيد فطر، روز گرفتن مزد است . لذا در اين روز مستحب است که انسان بسيار دعا کند و به ياد خدا باشد و روز خود را به بطالت وتنبلي نگذارند و خيردنيا و آخرت را بطلبد.

مناسبتهاي مختلف اسلامي، زمينه توجه به خداي متعال و زنده کننده ياد او در زندگي و فکر مسلمانان است و براي بسياري از اين مناسبت ها، اعمال و دعاهاي ويژه اي ازجمله "نماز" بيان شده است. برخلاف اغلب جشن ها و اعياد، که آميخته به غفلتها، هوسراني ها و شهوات است، اعياد اسلامي، همراه با نماز، دعا، انفاق، صدقه، غسل، طهارت و... است.

 درحديث شريفي ازامام رضا عليه السلام آمده است:

"خداوند، روزفطر را بدين سبب "عيد فطر" قرارداد تا مسلمانان، اجتماع و مجمعي داشته باشند که در آن روز، گرد هم آيند و در برابر خداوند، به خاطر منت ها و نعمت هايش، به تمجيد و تعظيم بپردازند، پس آن روز، روز عيد و تجمع، روز زکات و رغبت و روز نيايش است." (2)

درقنوت نماز عيد مي خوانيم :

 بارالها ! به حق اين روز،که آن را براي مسلمانان عيد و براي محمد صلي الله و عليه و اله ذخيره وشرافت وکرامت وفضيلت قراردادي از تومي خواهم که برمحمد وآل محمد درود فرستي و مرا در هر خيري وارد کني که محمد و آل محمد را در آن وارد کردي و از هر بدي که محمد و آل محمد را خارج ساختي، ما را نيز خارج ساز، درود و صلوات تو بر او و آنها . خداوندا! از تو مي طلبم، هرآنچه را که بندگان شايسته ات از تو خواستند و به تو پناه مي برم از هرآنچه که بندگان خالصت به تو پناه بردند.

"جايزه پروردگار"

عمده ترين چيزي که در اين نماز،از خدا خواسته مي شود، آمرزش و مغفرت الهي و مبارک ساختن اين عيد، با قبولي طاعات است واين، بهترين جايزه اي است که خداوند به نمازگراران روزه دار، عطا مي کند.

امام باقرعليه السلام از رسول خدا صلي الله عليه وآله روايت مي کند که فرمود : هرگاه روز اول ماه شوال (عيدفطر) فرا مي رسد، منادي از سوي خداوند ندا مي دهد:

" اي مؤمنين : بشتابيد به سوي جايزه هايتان ."

آنگاه امام باقرعليه السلام روبه جابرکرد و فرمود: اي جابر! جوايز خدا، مثل جايزه هاي اين پادشاهان نيست ! امروز، روز جايزه هاست !(3)

از " سويدبن غفله" نقل شده است : در روز عيد بر اميرالمؤمنين علي عليه السلام وارد شدم و ديدم که نزد او نان گندم و خطيفه (خوراکي از آرد و شير) و ملبنه (غذا يا حلوايي که با شير تهيه مي شود) موجود است . پس به آن حضرت عرض کردم : روز عيد و خطيفه؟!

حضرت فرمود: اين عيد کسي است که آمرزيده شده است.(4)

عن سعد بن أوس الأنصاري عن أبيه رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلي الله عليه و آله وسلم: "اذا کان يوم عيد الفطر وقفت الملائکة علي أبواب الطرق فنادوا اغدوا يا معشر المسلمين الي رب کريم يمن بالخير، ثم يثيب عليه الجزيل، لقد امرتم بقيام الليل فقمتم، و امرتم بصيام النهار فصمتم، و أطعتم ربکم فاقبضوا جوائزکم فاذا صلوا نادي مناد ألا ان ربکم قد غفر لکم، فارجعوا راشدين الي رحالکم فهم يوم الجائزة و يسمي ذلک اليوم في السماء يوم الجائزة" (رواه الطبري في الکبير)

عيد سعيد فطر ؛ روز جزا و پاداش

عيد فطر يکى از دوعيد بزرگ در سنت اسلامى است که درباره آن، احاديث و روايات بي شمار وارد شده است. مسلمانان روزه دار که ماه رمضان را به روزه دارى به پا داشته و از خوردن و آشاميدن و بسيارى از کارهاى مباح ديگر امتناع ورزيده اند، اکنون پس از گذشت ماه رمضان در نخستين روز ماه شوال اجر و پاداش خود را از خداوند مى‏طلبند، اجر و پاداشى که خود خداوند به آنان وعده داده است.

 اميرالمؤمنين علىعليه السلام در يکى از اعياد فطر خطبه‏اى خوانده‏اند و در آن مؤمنان را بشارت و مبطلان را بيم داده‏اند.

 " خطب اميرالمومنين على بن ابى طالب عليه السلام يوم الفطر فقال: ايها الناس! ان يومکم هذا يوم يثاب فيه المحسنون و يخسر فيه المبطلون وهو اشبه بيوم قيامکم، فاذکروا بخروجکم من منازلکم الى مصلاکم خروجکم من الاجداث الى ربکم واذکروا بوقوفکم فى مصلاکم و وقوفکم بين يدى ربکم، واذکروا برجوعکم الى منازلکم، رجوعکم الى منازلکم فى الجنه.

 عبادالله! ان ادنى ما للصائمين والصائمات ان يناديهم ملک فى آخر يوم من شهر رمضان، ابشروا عباد الله فقد غفر لکم ما سلف من ذنوبکم فانظروا کيف تکونون فيما تستانفون." (5)

 اى مردم! اين روز، روزى است که نيکوکاران در آن پاداش مى‏گيرند و زيانکاران و تبهکاران در آن مايوس و نا اميد مى‏گردند و اين شباهتى زياد به روزقيامتتان دارد، پس با خارج شدن از منازل و رهسپار جايگاه نمازعيد شدن به ياد آوريد خروجتان از قبرها و رفتنتان را به سوى پروردگار، و با ايستادن در جايگاه نماز، به ياد آوريد ايستادن در برابر پروردگارتان را. و با بازگشت ‏به سوى منازل خود، متذکر شويد بازگشتتان را به سوى منازلتان در بهشت ‏برين. اى بندگان خدا، کمترين چيزى که به زنان و مردان روزه ‏دار داده مى‏شود اين است که فرشته‏اى در آخرين روز ماه رمضان به آنان ندا مى‏دهد و مى‏گويد:

 «هان! بشارتتان باد، اى بندگان خدا که گناهان گذشته ‏تان آمرزيده شد، پس به فکر آينده خويش باشيد که چگونه بقيه ايام را بگذرانيد.»

عارف وارسته ملکى تبريزى درباره عيد فطر آورده است: «عيد فطر روزى است که خداوند آن را از ميان ديگر روزها برگزيده است و ويژه هديه بخشيدن و جايزه دادن به بندگان خويش ساخته و آنان را اجازه داده است تا در اين روز نزد حضرت او گرد آيند و بر خوان کرم او بنشينند وادب بندگى بجاى آرند، چشم اميد به درگاه او دوزند و از خطاهاى خويش پوزش خواهند، نيازهاى خويش به نزد او آرند و آرزوهاى خويش از او خواهند و نيز آنان را وعده و مژده داده است که هر نيازى به او آرند، برآورد و بيش از آنچه چشم دارند به آنان ببخشند و ازمهربانى و بنده ‏نوازى، بخشايش و کارسازى در حق آنان روا دارد که گمان نيز نمى‏برند.» (6)

 روز اول ماه شوال را بدين سبب عيد فطر خوانده‏اند که در اين روز، امر امساک و صوم از خوردن و آشاميدن برداشته شده و رخصت داده شد که مؤمنان در روزافطارکنند و روزه خود را بشکنند فطر و فطور به معناى خوردن و آشاميدن، ابتداى خوردن و آشاميدن است و نيز گفته شده است که به معناى آغاز خوردن و آشاميدن است پس از مدتى از نخوردن و نياشاميدن. ابتداى خوردن و آشاميدن را افطار مى‏نامند و از اين رو است که پس از اتمام روز و هنگامى که مغرب شرعى در روزهاى ماه رمضان، شروع مى‏شود انسان افطار مى‏کند يعنى اجازه خوردن پس ازامساک از خوردن به او داده مى‏شود.

عيد فطر داراى اعمال وعباداتى است که در روايات معصومين عليهم السلام به آنها پرداخته شده و ادعيه خاصى نيزآمده است.

از سخنان معصومين عليهم السلام چنين مستفاد مى‏شود که روزعيد فطر، روزگرفتن مزد است. و لذا دراين روز مستحب است که انسان بسيار دعا کند و به ياد خدا باشد و روز خود را به بطالت و تنبلى نگذراند و خير دنيا و آخرت را بطلبد.

و در قنوت نماز عيد مى‏خوانيم:

«... اسئلک بحق هذا اليوم الذى جعلته للمسلمين عيدا و لمحمد صلى الله عليه وآله ذخرا و شرفا و کرامة و مزيدا ان تصلى على محمد وآل محمد وان تدخلنى فى کل خيرادخلت فيه محمدا و آل محمد و ان تخرجنى من کل سوء اخرجت منه محمدا و آل محمد، صلواتک عليه وعليهم اللهم انى اسالک خير ما سئلک عبادک الصالحون و اعوذ بک مما استعاذ منه عبادک المخلصون.‏» 

بارالها! به حق اين روزى که آن را براى مسلمانان عيد و براى محمد (ص) ذخيره و شرافت و کرامت و فضيلت قرار دادى از تو مى‏خواهم که بر محمد و آل محمد درود بفرستى و مرا در هر خيرى وارد کنى که محمد و آل محمد را در آن وارد کردى و ازهر سوء و بدى خارج سازى که محمد و آل محمد را خارج ساختى، درود و صلوات تو بر او و آنها، خداوندا، ازتو مى‏طلبم آنچه بندگان شايسته‏ات از تو خواستند و به تو پناه مى‏برم از آنچه بندگان خالصت ‏به تو پناه بردند.

در صحيفه سجاديه نيز دعايى از امام سجاد(ع) به مناسبت وداع ماه مبارک رمضان و استقبال عيد سعيد فطر وارد شده است:

«اللهم صل على محمد و آله و اجبر مصيبتنا بشهرنا و بارک لنا فى يوم عيدنا و فطرنا و اجعله من خير يوم مرّ علينا، اجلبه لعفو و امحاه لذنب واغفرلنا ما خفى من ذنوبنا وما علن ... اللهم انا نتوب اليک فى يوم فطرنا الذى جعلته للمؤمنين عيدا و سرورا و لاهل ملتک مجمعا و محتشدا، من کل ذنب اذنبناه او سوء اسلفناه او خاطر شرّ اضمرناه توبة من لا ينطوى على رجوع الى.» 

پروردگارا! بر محمد وآل محمد درود فرست و مصيبت ما را در اين ماه جبران کن و روز فطر را بر ما عيدى مبارک و خجسته بگردان و آن را از بهترين روزهايى قرار ده که بر ما گذشته است که در اين روز بيشتر ما را مورد عفو قرار دهى و گناهانمان را بشوئى و خداوندا بر ما ببخشايى آنچه در پنهان و آشکارا گناه کرده ايم ... خداوندا! دراين روزعيد فطرمان که براى مؤمنان روزعيد و خوشحالى و براى مسلمانان روز اجتماع و گردهمائى قراردادى؛ ازهر گناهى که مرتکب شده‏ايم و هر کار بدى که کرده‏ايم وهر نيت ناشايسته‏اى که در ضميرمان نقش بسته است ‏به سوى تو باز مى‏گرديم و توبه مى‏کنيم، توبه‏اى که در آن بازگشت ‏به گناه هرگز نباشد و بازگشتى که در آن هرگز روى آوردن به معصيت نباشد. بارالها! اين عيد را بر تمام مؤمنان مبارک گردان و در اين روز، ما را توفيق بازگشت ‏به سويت و توبه ازگناهان عطا فرما.» (7)

امام سجاد ( عليه السلام ) در اخرين روزهاي رمضان اينگونهبا ماه مبارک وداع ميکردند.درود برتو اي ماه بزرگ سلام  اي عيد بزرگ سلام  اي شادي اولياء خدا، سلام اي بهترين وقتها و روزها و ساعتها ، اي ماهي که قلبها دران رقيق بود زود متوجه خدا مي شد،راه نيکي به مردم اسان بود، انسان را کمک کردي تا بر شيطانغلبه پيدا کند.هر کاشتي يک برداشت دارد .هر مسابقه يک جايزه دارد . در روايتي امده شب عيد فطرکمتر از شب قدر نيست .  ماه رمضان مسابقه و  عيد فطر روز جايزه است هر کس بميزان تلاش خود پاداش دريافت مي کند .شب عيد بايد غسل کرد احياء گرفت زيارت اباعبدالله (عليه السلام) خواند. معني ماه شوال چيست؟پيامبر( صلي الله عليه واله) فرموده:" شالت فيه ذونوب المومنين گناهان مومنين "  يعني گناهان مومنين در اينماه برچيده مي شود .امام محمد باقر به جابربن انصاري مي فرمايد : کسي که اين ماه را بدرستي به پايان برساند مانند کسي است که از مادر متولد ميشود. ولي شرايطشسخت است. امام حسن ( عليه السلام ) ديد روز عيد فطر دارد لهو و لغو انجام ميدهد.شوخيهاي نابجا مي کند.فرمود :  اي عجب کل العجب در شگفتم در روزي دارد شوخيولغو انجام ميدهد که روز جايزه گرفتن است.وقتي کسي مي خواهد جايزه بگيرد لباس نيکو مي پوشد دسته گل به گردنش مي اندازند .به صف مي ايستاند. در ان روز انسان که کارهاي بيهوده نمي کند .حرفهاي ناشايست نمي زند.روز عيد روزي است که در ان نيکوکاران پاداش داده مي شود.مرز شادي کجاست؟مومن چند شادي دارد اول:  وقتي برداران را زيارت ميکنند.دوم: وقت افطار سوم:وقتي در دل شب نماز مي خواند . شادي با لغو وبيهودگي فرق ميکند. آبروريزي وتمسخرو گناه نيست.فحش براي هيچ کس حتي بتها جايز نيست.لعنت داريم ولي فحش در اسلام مذموم است.در بهشت جاي است به نام دار الفرح . خانه کسانيکه در دنيا دلي را شاد کردند وخودشان هم شاد بودند. پيامبر(صلي الله عليه واله) مي فرمود:من اهل شوخي هستم .پرسيدند:حضرت يحيي خيلي از خوف خدا گريه مي کرد ولي حضرت عيسي با لبخندبا مردم صحبت ميکرد. کدام بهتربودند؟ فرمود: هر دو خوب بودند ولي کار حضرت عيسي بهتر بود وقتي روز قيامت انسان از قبر بيرون مي ايد يک تمثال زيبا در کنار خود ميابد.ميپرسد کي هستي؟مي گويد: من ان شادي هستم که به قلب مومن داخل کردي . شبي در مدينه باران خوبي امد پيامبر (صلي الله عليه واله) به علي (عليه السلام) فرمود:در وادي عقيق اب جمع شده، برويم يک دوري بزنيم .وقتي رسيدند مولي فرمود : کاش چيزي براي خوردن اورده بوديم پيامبرفرمود:نگران نباش غذا ميرسد.وبرايشان انار بهشتي فرستاده شد.اشعث مي گفت:من بارها علي ( عليه السلام ) را در حال شنا در اب فرات ديدم . حارث مولي را به مهماني دعوت کرد. امام بشرط اينکه خود را به زحمت نياندازد قبول کرد . براي حضرت حلوا  آورد امام پرسيد: مناسبتش چيست؟ گفت : چون عيد است. فرمود : کاش هميشه عيد بود پيامبرفرمود : هر کس مومني را شاد کن مرا شاد کرده ؛ و هر کس مرا شاد کند خدا را شاد کردي.هر کس گرفتاري مومني را برطرف کند خدا گرفتاريش را رفع ميکند.امام انقدر به يتيمها محبت ميکرد.که ديگران ميگفتند:کاش ما يتيم بوديم.ميدانيد چرا به علي (عليهالسلام ) ابوتراب مي گفتند؟ چون با کساني که در  جامعه جايگاهي نداشتند و کسي تحويلشان نمي گرفت مثل يتيمان،معلولها،بي سرپرستان همنشين بودبسياري از افراد شبهاي قدر برايشان بودجهاي کلان نوشته مي شود ولي صبح عيد فطر مي خوابند.هر چه خداوند شب قدر برايت تعيين کرده روزعيد قنوت نماز درکف دستت مي ريزند .بيشترين امکان جذب بودجه سالانه روز عيد فطر است وبعد ديگر جذب نمي شود(8)

 پي نوشت ها:

1- تحف العقول، ص 170.

2- وسائل الشيعه، ج 5، ص 141.

3- همان – ص140.

4- بحارالانوار، ج 40، ص 74.

5- محمدى رى شهرى، ميزان الحکمة،ج 7، صص131 -132.

 6- ميرزا جواد آقا ملکى تبريزى، المراقبات فى اعمال السنه، تبريز، ص 167.

 7- ماهنامه پاسدار اسلام، شماره 101، ارديبهشت ماه 1369 صص 10- 11، 50 .

  8-  استفاده از کتاب رمضان، تجلى معبود ( ره توشه راهيان نور)، صفحه 248 .