اختلاف نظر در دولتی و یا مردمی اداره کردن مساجد
14 بازدید
تاریخ ارائه : 8/11/2013 6:51:00 PM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

اختلاف نظر در دولتي و يا مردمي اداره کردن مساجد:

در ارتباط با چگونگي حضور يا عدم حضور دولت در مساجد دو نظريه کاملاً متفاوت وجود دارد. عده اي معتقد بر عدم دخالت دولت در امر مسجد مي باشند و اين حضور را زمينه روگرداني و کاهش استقبال مردم در مديريت و مشارکت فعال در مساجد مي دانند. دلايلي را که اين گروه براي صحت و تاييد نظرات خويش مي آورند ، ‌به طور خلاصه مي توان چنين برشمرد : مسجد يک نهاد مدني و غيردولتي است و غالب مساجد کشور از صدر اسلام تاکنون توسط مردم با شکل دهي کمکهاي نقدي و جنسي و جاري ساختن سنت حسنه وقف بنا شده است. در ادوار گذشته که اين همه مساجد در نهايت زيبايي و ظرافت ساخته شده است، ‌مردم تمامي ذوق و سليقه هاي خود را در مساجد به کار برده اند، دولتها نقشي آن چناني در ايجاد يا کمک به آن نداشته اند. ( اگر چه مساجدي که در قالب مساجد سلطانيه يا ارگ و ... مشهور بوده اند و توسط دولتها ساخته شده اند، اين ناشي از اهميت و جايگاهي بود که مسجد در بين مردم دارا بوده و شاهان و سلاطين سعي نموده اند، از طريق ساخت مساجد تظاهر به تدين و دينداري و استفاده از احساسات عام مردم نمايند ) وقتي مردم خودشان هزينه ساخت و نگهداشت مساجد را مي پردازند تمايلي ندارند که در زمان بهره برداري، نهادهاي دولتي و ... در مديريت و اداره آن و چگونگي انتخاب ائمه جماعات و فعاليت و اجراي برنامه دخالت نمايد. اين عامل موجب کم ميلي و عدم رغبت در ساخت و تجهيز مساجد مي شود.

عده اي که موافق حضور دولت هستند، اعتقاد دارند، مساجد با توجه به گستردگي و وسعتي که در سطح کشور دارند، در توان مردم نيست ( با توجه به شرايط معيشتي و وضع اقتصادي موجود ) که بتوانند اين حجم عظيم را ساخت و تجهيز و بازسازي نمايند. به همين خاطر ضروري است، دولت به کمک مساجد بشتابد. به اعتقاد اين گروه : مردمي اداره شدن مساجد، يعني همه چيز مساجد يله و رها باشد و دولت هيچگونه کمکي به اين پايگاههاي معنويت و انسانسازي ننمايد؛ نگرشي درست و عميق به مقوله مسجد نيست. و در تأييد ادعاي خويش مي گويند: مگر دفاع مقدس ما مردمي نبود ، آيا دولت نقشي در آن نداشت ؟ مگر کشاورزي ما که مورد حمايت دولت است ، مردمي نيست.

به اعتقاد آنان همين ديدگاه (مردمي اداره کردن مسجد) سبب شده تا برخي شرکتهاي دولتي با مساجد معامله تجارتخانه اي نمايند. با عنايت و ملحوظ داشتن دو نظريه فوق آنچه که در اين ميان بيش از همه لازم و ضروري به نظر مي رسد، تعيين حدود و ثغور دخالت دولت در مساجد است. دولت نبايد در حوزه مديريت مسجد وارد شود. مديريت و اداره مسجد بايد به عهده خود مردم و از طريق مديريت نمايندگان آنها که در هيئت امناء مسجد تجلي پيدا مي کنند، باشد؛ دولت بايد از طريق پشتيباني غيرمستقيم در اين حوزه وارد شود. دولت به جاي کمک مستقيم که بحث دخالت را تداعي مي کند، مي تواند از طريق تقبل بعضي از هزينه هاي جاري مسجد به طور غيرمستقيم کمک و پشتيباني لازم را از مساجد به عمل آورد.