جایگاه مسجد در قانون برنامه های پنج ساله توسعه اول تا پنجم(قسمت چهارم)
7 بازدید
تاریخ ارائه : 8/11/2013 6:55:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

علاوه بر قانون برنامه هاي توسعه اول تا پنجم ياد شده در حوزه مسجد بايد به چند مورد ديگر نيز در در ارتباط با مسجد پرداخت:

الف - آيين نامه ستاد پشتيباني و هماهنگي امور مساجد كشور: شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 553 مورخ 22/10/83 به پيشنهاد شوراي فرهنگ عمومي، آيين نامه ستاد پشتيباني و هماهنگي امور مساجد كشور تصويب شد. اين ستاد که بيشتر با هدف ايجاد هماهنگي بين دستگاههاي مرتبط با مسجد تشکيل گرديد، با وجود گذشت چند سال از فعاليت اش، آنچنان بايد و شايد روند فعاليت آن موفقيت آميز نبوده است. اگر چه توانسته است تاکنون چند آيين نامه در خصوص مسجد را به تصويب برساند، اما مهمترين چالشي که اين ستاد با آن مواجه است، عدم ضمانت اجراي مصوبات اين ستاد و نيز عدم پاسخگويي جدي دستگاههاي مرتبط با مسجد و اعضاء ستاد است.

ب- کميته تخصصي مساجد: به منظور ارتقاء و ساماندهي سازمانهاي مرتبط با مساجد پس از بررسي موضوعات و سازماندهي آنها در قالب 33 مسئله و سوال و دريافت طرح هاي جامع دستگاههاي فرهنگي براي آنها، طي 2 جلسه در کارگروه مديريت کلان دستگاههاي فرهنگي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، در سال 1389 باحضور رؤسا و نمايندگان دستگاههاي فرهنگي مرتبط مشتمل بر سازمان تبليغات اسلامي، مرکز مديريت حوزه هاي علميه، شوراي سياستگذاري ائمه جمعه، مرکز رسيدگي به امور مساجد، سازمان اوقاف و امور خيريه، سازمان بسيج مستضعفين،‌ کانونهاي فرهنگي و هنري مساجد و صاحبنظران کارگروه مديريت کلان، مباحث مورد بررسي و تبادل نظر قرار گرفت و الزامات ساماندهي فعاليت هاي اصلي حوزه مسجد در 25 ماده و 23 تبصره تدوين نمود.

با وجود تلاش هاي صورت گرفته توسط اين کميته و نيز تهيه و تدوين برنامه جامع جهت ساماندهي مساجد کشور در ابعاد کلان، هنوز پيشنهادات ارايه شده توسط اين کميته که ماحصل بحث و بررسي هاي کارشناسانه در قالب جلسات متعدد با حضور نمايندگان نهادها و دستگاههاي مرتبط با امر مسجد مي باشد، شکل اجرايي و عملياتي به خود نگرفته است.

ج- پيش طرح « شوراي عالي مساجد کشور»: بر اساس ماده 106 بند «ه» قانون چهارم توسعه، مي بايست طرح‌ جامع‌ گسترش‌ فضاهاي‌ مذهبي‌ و مساجد توسط‌ سازمانهاي‌ تبليغات ‌اسلامي‌ و اوقاف‌ و امور خيريه‌ با همكاري‌ سازمان‌ ميراث‌ فرهنگي‌ تا پايان‌ سال‌ اول‌ برنامه ‌چهارم تهيه مي شد در اين راستا، پيش طرح شوراي عالي مساجد کشور پس از دهها ساعت کار کارشناسي توسط نمايندگان سازمان تبليغات و سازمان اوقاف تدوين و به مبادي ذيربط ارسال گرديد. يکي از نکات بارز اين طرح تکيه بر مديريت خُرد و مياني در کنار مديريت کلان بوده است. همچنين با توجه به تأکيدات مقام معظم رهبري مبني بر واگذاري مديريت مساجد در استانها به علماي بلاد، در اين طرح، نگاه ويژه اي به استانها به عنوان مديريت مياني در حوزه مسجد شده است. به همين خاطر تشکيل و راه اندازي مرکز رسيدگي به امور مساجد در سطح استانها که در حال حاضر در حال شکل گيري و انجام مي باشد، در اين ارتباط صورت گرفته است

د- ارائه طرح يک فوريتي حمايت از احداث، تجهيز، نوسازي و مديريت مساجد کشور : ارائه طرح يک فوريتي حمايت از احداث، تجهيز، نوسازي و مديريت مساجد کشور در مجلس شوراي اسلامي: آخرين طرحي که در بُعد کلان در حوزه مسجد در حال پي گيري مي باشد، طرح يک فوريتي فوق است که توسظ نمايندگان مجلس ارائه شده است. در دلايل توجيهي اين طرح آمده است: «نظر به اينکه از وظائف اساسي جمهوري اسلامي ايران، حمايت از مساجد و توسعه تربيت ديني و اسلامي است، اما متولي مشخصي براي اين امر وجود ندارد و اقدامات موازي و متداخل و در بسياري از موارد غير موثر، مشکلاتي را به وجود مي آورد، در اجراي اصول مختلف قانون اساسي از جمله اصول اول، دوم، سوم، هشتم و دوازدهم و مواد 3 تا 6 قانون برنامه پنجم توسعه، طرح زير با قيد يک فوريت پيشنهاد مي گردد.»   

اصل طرح مي تواند روزنه اميدي باشد براي ساماندهي به وضعيت نابسامان مساجد كشور از اين جهت بايد طرح چنين موضوعي را به فال نيك گرفت با توجه به عنوان طرح: «طرح حمايت از احداث، تجهيز، نوسازي و مديريت مساجد كشور» چنين برداشت مي شود كه اين طرح بيشتر سمت و سوي آن در حوزه سخت افزاري باشد ولي اضافه شدن كلمه مديريت در آن اين تصور را از بين برده است؛ و مواد پيشنهادي طرح نيز سمت و سوي حوزه سخت افزاري دارند كه با اين نگرش نبايد طرح دچار بخشي‌نگري شده و تنها به بخشي از مسجد به معناي عام آن پرداخته شود.

البته بايد عنايت داشت که مسجد يك امر حاكميتي است و حضور آن بايد در تمام لايه هاي مسجد از مديريت كلان، ميانه تا خرد ديده شود و نيز اصل قانونمند كردن سهم و نقش دولت و تعيين حدود و ثغور تعامل دولت با مساجد در پشتيباني و خودكفايي با پرهيز از دولتي كردن مساجد رعايت شود و هدف جريان سازي براي فراهم نمودن زمينه هاي همگرايي و وحدت اسلامي از ملزومات اوليه تعريف جايگاهي مناسب در تشكيلات مسجد براي اين امر مهم مي باشد.

با توجه به اينكه مسجد يك نهاد اجتماعي است و در تمام لايه ها و سطوح مختلف اجتماع به عنوان يك پايگاه ديني حضوري فعال دارد ، بايسته است جايگاه آن به صورت سيستمي و شبكه اي فراگير در گستره ايران اسلامي در نظر گرفته شود. زمينه هاي شكل گيري اين شبكه از يك طرف منوط به طراحي و نيز تدوين قوانين و مقرراتي و آيين نامه هايي است كه ضمن اينكه موجب تسريع در شكل گيري آن مي گردد ،از طرف ديگر موانع و چالشهاي احتمالي در عدم دستيابي به اهداف عاليه تبيين شده را نيز برطرف نمايد. اميد است نمايندگان محترم مجلس با بررسي همه جانبه و کار کاشناسي دقيق تر و مدّ نظر قرار دادن تمام زوايا، طرحي جامع الاطراف، کارآمد و اثر بخش را در نهايت به تصويب برسانند، تا شاهد رهنمون سازي جامعه به سوي ايجاد مسجدي طراز اسلامي باشيم.