فضائل و کرامات حضرت زینب (س)1
13 بازدید
تاریخ ارائه : 3/2/2014 11:29:00 AM
موضوع: تاریخ و سیره

اگر چه سراسر زندگانی پنجاه چند ساله زینب (س) دختر بزرگوار علی (ع) فضائل و ارزشهای والای انسانی استدر عین حال همانطور که شیوه سیره نگاران است برای فضائل آن بانوی بزرگ هم فصل جداگانه ای می گشاییم و از خصلتهای بزرگی که بیشتر جنبه انسانی و معنوی دارد مطلب را پی می گیریم .

الف : علم و دانش

زینب کبرى‏ علیها السلام بانویى سرشار از بینش و بصیرت بود که با سیره و سخن خود «فرهنگ برهنگى» و «برهنگى فرهنگى» دیروز و امروز را به خوبى مورد تعرّض قرار داد؛ الگویى ماندگار از شخصیت عظیم خویش به یادگار گذارد و معیارهاى حرکت ارزشى و ضدارزشى را براى همیشه ترسیم کرد.

برترین درجه علم، علمى است که از ذات الهى به انسان افاضه مى‏ شود که به تعبیر قرآن مجید، علم «لَدُنّى» نام دارد: «و عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلماً(1)»: «علم فراوانى از نزد خود به او (حضرت خضر) آموختیم». حضرت زینب‏ علیها السلام به شهادت امام سجادعلیه السلام، داراى چنین علمى بود که خطاب به عمّه‏ اش فرمود:

«أنْتِ بِحَمْدِاللَّه عالِمَةٌ غَیْرُ مُعَلَّمَةٍ و فَهِمَةٌ غَیْرُ مُفَهَّمَةٍ(2)».

«به حمداللَّه تو دانشمند معلم‏ ندیده و فهمیده‏ اى فهم نیاموخته هستى».

وى در حدود 6 سالگى، شایستگى حفظ خطبه استدلالى، عمیق و جامع مادرش فاطمه زهراعلیها السلام را داشت و این نشانه بارزى از رشد فکرى و بلوغ اندیشه و تعقّل دخترى است که در دامان عصمت و طهارت پرورش یافت و به زلال روح و کمال معنوى و قرب الهى رسید.

یک سال پس از استقرار حضرت على‏ علیه السلام در کوفه، زنان و دختران مشتاق دانش، به آن حضرت‏ علیه السلام پیام فرستادند و گفتند:

«ما شنیده‏ایم که دختر شما، حضرت زینب‏ علیها السلام همانند مادرش، زهراى مرضیّه، منبع سرشار دانش و داراى علوم و کمالات است. اگر اجازه بدهید به محضرش حاضر شده و از آن سرچشمه دانش بهره‏ مند شویم». على‏ علیه السلام اجازه داد تا دختر عالمه‏ اش بانوان مسلمان کوفه را آموزش دهد و مشکلات علمى و دینى آنان را حل کند. زینب‏ علیها السلام آمادگى خود را اعلام نمود و بعد از دیدارهاى مقدماتى، جلسه تفسیر قرآن براى آنان تشکیل داد و پرسش‏ها و شبهات آنان را جواب مى‏داد(3).

از سخنان آن حضرت‏ علیها السلام در طول مسافرت کربلا، کوفه و شام، خطبه‏ ها و سخنرانى‏ هایى که در فرصت‏هاى مختلف در برابر ستمکاران و طاغیان آن زمان و مردم دیگر ایراد فرمود، به خوبى معلوم مى‏ شود که مراتب علم و دانش و کمال آن بانوى بزرگوار از راه تحصیل و تعلیم و اکتسابى نبوده است(4). هم‏چنین در جنبه مقام علمیش، علاوه بر توانایى براى ایراد خطبه‏ ها، نکته ظریف و اساسى وجود دارد و آن تصمیم‏ گیرى‏ها و موضع‏ گیرى‏هاى به‏ جا در مناسبت‏هاى لازم است که خوب مى‏ دانست کجا باید نرم سخن گفت، در کجا باید برآشفت و حماسه آفرید، در کجا باید گریه کرد و اشک ریخت و چه وقت باید عقل و منطق را به کار گرفت(5).

همچنین نام زینب کبرى‏ علیها السلام به عنوان یکى از محدثان برجسته شیعه، صفحات کتب رجال را مزیّن کرده است. روایت‏ هاى آن حضرت‏ علیها السلام در منابع معتبر شیعه از جمله در کتاب‏هاى «من لا یحضره الفقیه»، «وسایل‏ الشیعه»، «بحارالانوار» و... موجود است(6) که آنها را از مادر و برادرش حضرت سیدالشهداءعلیه السلام شنیده و براى دیگران روایت کرده است. اهمّ این احادیث بدین شرح است: داستان نزول مائده آسمانى براى حضرت زهراعلیها السلام، حدیث «امّ ایمن» در ماجراى دفن حضرت على‏ علیه السلام، خطبه دفاع مادر از حق امامت و مطالبه فدک که سند اخیر را عده‏اى از مورخان و محدّثین نامدار شیعه همچون شیخ صدوق در کتاب «علل الشرایع» و علامه مجلسى در «بحارالانوار» آورده‏ اند.

به هر حال این بانوى شجاع کربلا راوى حدیث از مادر و برادر خود بوده و از نظر دانشمندان رجالى و حدیث‏شناسان، عدالت و اعتماد این بانوى پاک و بافضیلت در زمینه بیان حدیث و مقامات علمى مورد تأیید قرار گرفته و صداقت و درایت او انکارناپذیر است(7).

1) کهف، 65.

2) سفینة البحار، ج 1، ص 558.

3) ریاحین الشریعة، ج 3، ص 57.

4) زندگى زینب‏ علیها السلام، رسولى محلاتى، ص 10.

5) زینب قهرمان‏ علیها السلام، احمد صادقى اردستانى، ص 103.

6) ماهنامه مبلّغان، شماره 31، جمادى‏الاولى 1423، ص 21.

7) زنان دانشمند و راوى حدیث، صادقى اردستانى، ص 278.