12 شاخصه مدیریت جهادی(11)
20 بازدید
تاریخ ارائه : 3/25/2014 8:57:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

11- شجاعت و جسارت

شجاعت و جسارت در فرهنگ جهادی تبلور می یابد. شايد عمده‌ترين دليل آن را در عدم محافظه‌كاري نظام مديريتي آن جستجو نمود. شجاعت صفتي بود كه امام در آخرين پيام خود پس از ده سال فعاليت جهاد به آن نسبت دادند و فرمودند: «شجاعت دلير مردان و شيرزنان جهادي‌مان در جهادمان عليه كفر و بيداد زبانزد خاص و عام است.»

حدیث (1) امام على عليه السلام :اَلشَّجاعَةُ عِزٌّ حاضِرٌ، اَلجُبنُ ذُلٌّ ظاهِرٌ؛

شجاعت عزّتى است آماده، ترس ذلّتى است آشكار.(غررالحكم، ج1، ص152، ح572)

حدیث (2) امام على عليه السلام :اَلشّجاعَةُ نُصرَةٌ حاضِرَةٌ وَفَضيلَةٌ ظاهِرَةٌ؛

شجاعت، نصرتى نقد و فضيلتى آشكار است.(غررالحكم، ج2، ص30، ح1700)

حدیث (3) امام على عليه السلام : اَلسَّخاءُ وَالشَّجاعَةُ غَرائِزُ شَريفَةٌ، يَضَعُهَا اللّهسُبحانَهُ فيمَن أَحَبَّهُ وَامتَحَنَهُ؛

سخاوت و شجاعت خصلت هاى والايى هستند كه خداوند سبحان آن دو را در وجود هر كس كه دوستش داشته و او را آزموده باشد مى گذارد.(غررالحكم، ج2، ص56، ح1820)

حدیث (4) امام على عليه السلام :جُبِلَتِ الشَّجاعَةُ عَلى ثَلاثِ طَبائِعَ، لِكُلِ واحِدَةٍ مِنهُنَ فَضيلَةٌ لَيسَت لِلخرى: اَلسَّخاءُ بِالنَّفسِ وَالنَفَةُ مِنَ الذُّلِّ وَطَلَبُ الذِّكرِ ... ؛

شجاعت بر سه خصلت سرشته شده كه هر يك از آنها فضيلتى دارد كه ديگرى فاقد آن است: از خودگذشتگى، تن ندادن به خوارى و ذلّت و نامجويى.(تحف العقول، ص 323)

حدیث (5) امام على عليه السلام:ثَمَرَةُ الشَّجاعَةِ الغيرَةُ؛-

غيرت ميوه شجاعت است.(غررالحكم، ج3، ص328، ح4620(

حدیث (6) امام صادق عليه السلام :ثَلاثَةٌ لاتُعرَفُ إِلاّ فى ثَلاثِ مَواطِنَ: لايُعرَفُ الحَليمُ إِلاّ عِندَ الغَضَبِ وَلاَ الشُّجاعُ إِلاّ عِندَ الحَربِ وَلا أَخٌ إِلاّ عِندَ الحاجَةِ؛

سه كس اند كه جز در سه جا شناخته نمى شوند: بردبار جز در هنگام خشم، شجاع جز در جنگ و برادر جز در هنگام نيازمندى.) بحارالأنوار، ج78، ص229، ح9(

حدیث (7) امام على عليه السلام : لا أَشجَعَ مِن لَبيبٍ؛

شجاع تر از خردمند، وجود ندارد.) غررالحكم، ج6، ص373، ح10591(

حدیث (8) امام على عليه السلام :لَو تَمَيَّزَتِ الشياءُلَكانَ الصِّدقُ مَعَ الشَّجاعَةِ وَكانَ الجُبنُ مَعَ الكَذِبِ؛

اگرخصلت ها ازيكديگرمتمايزوجداشوند،هرآينهراستى با شجاعتباشدو بزدلى بادروغ.غررالحكم،ج5، ص118،ح7597

حدیث (9) امام على عليه السلام :آفَةُ الشَّجاعَةِ إِضاعَةُ الحَزمِ؛

آفت شجاعت، فروگذاشتن دورانديشى است.) غررالحكم، ج3، ص105، ح3938(

حدیث (10) امام على عليه السلام : اَلعَدلُ أَفضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لأَِنَّ النّاسَ لَوِاستَعمَلُوا العَدلَ عُموما فى جَميعِهِم لاَستَغنَوا عَنِ الشَّجاعَةِ؛

عدالت بهتر از شجاعت است زيرا اگر مردم همگى عدالت را درباره همه بكار گيرند از شجاعت بى نياز مى شوند.

)شرح نهج البلاغه، ج20، ص333، ح816(

حدیث (11) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : اَلصَّرعَةُ كُلُّ الصَّرعَةِ الَّذى يَغضبُ فَيَشتَدُّ غَضَبُهُ وَيَحمَرُّ وَجهُهُ وَيَقشَعِرُّ شَعرُهُ فَيَصرَعُ غَضَبَهُ؛

كمال دليرى آن است كه كسى خشمگين شود و خشمش شدّت گيرد و چهره اش سرخ شود و موهايش بلرزد، امّا بر خشم خود چيره گردد.)نهج الفصاحه، ح 1872(

حدیث (12) امام على عليه‏ السلام : اَلْعَدلُ اَفْضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لاَِنَّ النّاسَ لَوِ اسْتَعْمَلُوا الْعَدْلَ عُموما فى جَميعِهِمْ لاَسْتَغْنَوْا عَنِ الشَّجاعَةِ؛

عدالت بهتر از شجاعت است، زيرا اگر مردم همگى عدالت را درباره يكديگر به‏كار گيرند، از شجاعت بى‏نياز مى‏شوند.) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ح20، ص333، ح816(

حدیث (13) امام على عليهالسلام :مَا السَّيْفُ الصّارِمُ فى كَفِّ الشُّجاعِ بِاَعَزَّ لَهُ مِنَ الصِّدْقِ؛شمشير بُرّنده در دست شجاع براىاو دشمن شكن تر از راستگويى نيست.شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد،ج20،ص296، ح387

حدیث (14) امام على علیه السلام : أَكلُ السَّفَر جَلِ قُوَّةٌ لِلقَلبِ الضَّعيفِ وَهُوَ يُطَيِّبُ المِعدَةَ وَيُذَكِّى الفُؤادَ وَيُشَجَّعُ الجَبانَ وَيُحَسِّنُ الوَلَدَ؛

خوردن به، قلب ضعيف را قوى، معده را پاك، ترسو را شجاع و فرزند را زيبا مى‏كند.)تحف العقول، ص‏101(

حدیث (15) ابن شهر آشوب : كانَ النَّبىّ صلی الله علیه و آله و سلم قَبْلَ المَبْعَثِ مَوصوفا بِعِشرينَ خَصلَةً مِن خِصالِ الاَنْبياءِ لَوِ انْفَرَدَ واحِدٌ بِاَحَدِها لَدَلَّ عَلى جَلالِهِ فَكَيْفَ مَنِ اجْتَمَعَت فيهِ؟! كانَ نَبيّا اَمينا، صادِقا، حاذِقا، اَصيلاً، نَبيلاً، مَكينا، فَصيحا، عاقِلاً، فاضِلاً، عابِدا، زاهِدا، سَخيا، كميا، قانِعا، مُتَواضِعا، حَليما، رَحيما، غَيورا، صَبورا، مُوافِقا، مُرافِقا، لَميُخالِطْ مُنَجِّما وَ لا كاهِنا و لا عَيافا؛

رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم پيش از مبعوث شدن، بيست خصلت از خصلت‏هاى پيامبران را دارا بودند، كه اگر كسى يكى از آنها را داشته باشد، دليل عظمت اوست؛ چه رسد به كسى كه همه آنها را دارا باشد، آن حضرت پيامبرى امين، راستگو، ماهر، اصيل، شريف، استوار، سخنور، عاقل، با فضيلت، عابد، زاهد، سخاوتمند، دلير و با شهامت، قانع، متواضع، بردبار، مهربان، غيرتمند، صبور، سازگار، و نرم‏خو بودند و با هيچ منجّم (قائل به تأثير ستارگان)، غيب‏گو و پيش‏گويى هم‏نشين نبودند.)المناقب لابن شهر آشوب، ج 1، ص 123(