جایگاه و اهمیت حق و تکلیف در نهج البلاغه چگونه است؟
32 بازدید
تاریخ ارائه : 5/11/2014 10:30:00 AM
موضوع: علوم تربیتی

در نهج البلاغه از حقوق دوجانبه افراد و گروه ها سخن رفته است. اگر والي بر مردم حقي دارد، مردم نيز بر حاکم حقوقي دارند. چنان که حضرت علي(ع) خود مي فرمايد:

ايها الناس إن لي عليکم حقاً و لکم علي حق( خطبه 34، سطر 9)

اي مردم! من بر شما حقي و شما نيز بر من حقي داريد.

اين کلام دلالت دارد که حقوق والي بر رعيت يک جانبه نيست و همان گونه

که او بر رعيت حقي دارد، مردم نيز بر او حق دارند.

حضرت علي درخطبه ديگر فرموده است:

فإذا ادت الرعية إلي الوالي حقه و أدي الوالي إليها حقها عز الحق بينهم و قامت مناهج الدين...( خطبه 216، سطر 8)

پس چون مردم، حقوق والي را اداء کنند و والي نيز حق مردم را تأديه کند، حق در ميان آنان عزيز و راه هاي دين برپا مي گردد...

نمونه ديگر، حقوق متقابل پدر و فرزند است. اگر پدر حقوقي بر فرزند دارد، فرزند نيز حقوقي بر پدر داراست. چنان که فرموده است:

إن للولد علي الوالد حقاً و إن للوالد علي الولد حقاً فحق الوالد علي الولد أن يطيعه في کل شيء إلا في معصية الله سبحانه و حق الولد علي الوالد أن يحسن أسمه و يحسن ادبه و يعلمه القرآن( همان، حکمت 399)

فرزند بر پدر حقي دارد و پدر نيز بر فرزند حقي داراست. اما حق پدر بر فرزند آن است که در هرامري جز نافرماني خدا از او اطاعت کند و حق فرزند بر پدر آن است که نام نيکو بر او نهد و او را به نيکويي تأديب کند و به او قرآن بياموزد.