لیله‌الرغائب
210 بازدید
تاریخ ارائه : 4/23/2015 1:37:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

ماه رجب، ماه  برگزيده خدا، ماه استغفار و راز و نياز با معبود، ماهي كه چشمه‌هاي رحمت الهي سرازير است و بر اساس برخي از روايات اين ماه، ماه حضرت اميرالمؤمنين (ع) است همانگونه كه ماه شعبان ماه حضرت رسول (ص) و ماه رمضان ماه خداست.

ماه رجب از ارزش و شرفات بسيار بالايي برخوردار است و اين شرافت و ارزش بدان دليل است كه اين ماه يكي از ماه‌هاي حرام و يكي از زمان‌هاي ويژه دعا است. كه با نگاهي به دعاي مخصوص ماه رجب به خوبي بيانگر اين واقعيت است كه اين ماه فرصتي مناسب و مغتنم براي بهره‌مندي است از رحمت و غفران و الطاف بيكران الهي است. پيامبر اكرم (ص) در مورد شرافت اين ماه مي‌فرمايند: رجب «شهرالله الامم» است.

امام صادق (ع) نيز در مورد كرامت و فضيلت اين ماه مي‌فرمايند: آنگاه كه قيامت برپا شود منادي الهي فرياد مي‌زند «اين الرجبيون؟» كجايند آنان كه ماه رجب را گرامي داشتند و از آن بهره‌ها بردند از آن انبوه جمعيت، گروهي برخيزند كه نور جمالشان محشر را روشن كند بر سر آنان تاج‌هاي شاهي كه مرصع به در و ياقوت است قرار دارد و در طرف راست هر نفر از آنان هزار فرشته و در سمت چپ نيز هزار فرشته به او كرامت و تعظيم الهي را تبريك گويند؛ از جانب الهي ندا آيد: بندگانم و كنيزانم به عزت و جلالم سوگند، شما را جايگاه و مقام گرامي و عطاياي فراوان دهم و شما را در جايي جاي دهم كه از زير آن نهرها جاري است و شما در آن جاويد خواهيد بود زيرا شما داوطلبانه براي من در ماهي كه من بزرگش داشتم روزه‌ گرفتيد.

آري در فرهنگ اسلامي، براي برخي از زمان‌ها و مكان‌ها اقتدار و خصوصيات ويژه‌اي گفته شده است كه از جايگاه و قداست معنوي خاصي برخوردار مي‌باشد و اعمال در آن مكان‌ها و زمان ها از پاداش و ارزش ويژه‌اي برخوردار است. مانند عبادت در بيت‌المقدس و مكه و يا نيز عبادت در سحرگاهان و ليله‌القدر كه عبادت آن را برابر با هزار ماه دانسته شده است. اين ويژگي را مي‌توان درباره برخي از ماه‌ها چون ماه رمضان و يا ماه رجب برشمرد كه از ويژگي‌هاي انحصاري برخوردار مي‌باشند از جمله ويژگي‌هاي انحصاري ماه رجب ليله‌الرغائب است.

رغائب جمع رغيبه است به معناي چيزي كه مورد رغبت و ميل است و نيز به معناي شبي كه ميل و توجه به عبادت و بندگي در آن فراوان است و بندگان خوب و شايسته خداوند در اين شب تمايل زيادي به رفتن در خانه خداوند و ارتباط با معبود دارند و به عبارت ديگر امر مرغوب فيه‌ عكاء كثير يعني شبي كه در آن عطاء و بخشش خداوند فراوان است و بندگان مخلص خداوند با رو آوردن به بارگاه قدس ربوبي در برابر عظمت حق، شايسته دريافت انعام و عطا و بخشش بي‌كرانه حق مي‌گردند.

اولين شب جمعه ماه رجب را ليله‌الرغائب نامند و در اين شب ملائك بر زمين نزول مي‌كنند و از فضيلت و ارزش و عظمت ليه‌الرغائب مي‌توان به دو جهت زير اشاره نمود.

الف) شب جمعه، شب رحمت و آمرزش، شب خاص مناجات، شب يارب، يارب گفتن‌ها، شب زيارتي امام حسين (ع)، شب دعاي كميل حضرت علي (ع) و اعمال عبادي فراوان ديگري كه در آن وارد شده يعني زمان عبادت و مناجات و عرض حاجات با قاضي‌الحاجات است.

ب) ماه رجب، ماه انس با معبود، ماه عشق‌بازي با معشوق، ماه دعا و استغفار و رحمت الهي كه در اين ماه در حال ريزش و نزول است كه به همين جهت اين ماه را رجب الاصب گويند. پس ليله‌الرغائب، شرافت و ارزش شب جمعه و ماه رجب را در خود جمع نمود و ارزش دوچندان دارد.

از پيامبر اكرم (ص) روايت شده است كه فرمودند: از اولين شب جمعه در ماه رجب غافل نشويد، زيرا شبي است كه فرشتگان آن را «ليله‌الرغائب» مي‌نامند. علت نامگذاري به اين جهت است كه وقتي يك سوم از شب گذشت هيچ فرشته‌اي در آسمان‌ها و زمين نيست مگر اينكه در كنار كعبه و اطراف آن جمع مي‌شوند آنگاه خداوند نظر مرحمت به آنان كند و مي‌فرمايد: اي فرشتگانم هر چه مي‌خواهيد از من درخواست كنيد. فرشتگان عرض مي‌كنند. بارلها حاجت و خواسته ما آن است كه از روزه‌داران ماه رجب را بيامرزي، خداوند متعال مي‌فرمايد: آمرزيدم.

آري براي اين شب اعمال بسياري در احاديث و روايات ذكر شده كه در اينجا به عنوان نمونه عملي از حضرت رسول اكرم (ص) كه از سيدبن‌ طاووس در كتاب اقبال و علامه مجلسي در اجازه نبي ؟؟ و شيخ عباس قمي در مفاتيح الجنان ذكر شده كه فضيلت بسياري دارد اشاره مي‌گردد.

-        روزه گرفتن پنج‌شنبه اول ماه رجب

-        شب جمعه مابين نماز مغرب و عشاء دوازده ركعت نماز اقامه شود كه هر دو ركعت به يك سلام ختم مي‌شود و در هر ركعت يك مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحيد خوانده شود و چون دوازده‌ ركعت به اتمام رسيد. هفتاد بار ذكر «اللهم صل‌علي محمد‌النبي الامي و علي آله» گفته شود. پس از آن در سجده دوم هفتاد بار ذكر «سبوح قدوس رب الملائكه و الروح» گفته شود. پس از سر برداشتن از سجده هفتاد بار ذكر «رب اغفر و ارحم و تجاوز عما تعلم انك انت العلي الاعظم» گفته شود دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذكر «سبوح قدوس رب‌ الملائكه و الروح» گفته شود. در اينجا حاجت خود را از خداي متعال درخواست نموده ان‌شاءالله به استحابت مي‌رسد.

پيامبر اكرم (ص) در فضيلت اين نماز مي‌فرمايد: كسي كه اين نماز را بخواند، شب اول قبرش خداي متعال ثواب اين نماز را با زيباترين صورت و با روي گشاده و درخشان و با زبان فصيح به سويش مي‌فرستد. پس او به آن فرد مي‌گويد اي حبيب من، بشارت بر تو باد كه از هر شدت و سختي نجات يافتي. آن ميت مي‌پرسد تو كيستي؟ به خدا سوگند كه من صورتي زيباتر از تو نديده‌ام و كلامي شيرين‌تر از كلام تو نشنيده‌ام و بويي بهتر از بوي تو نبوئيده‌ام. آن زيبا روي پاسخ مي‌دهد. من ثواب آن نمازي هستم كه در فلان شب از فلان ماه از فلان سال به جا آوردي. امشب به نزد تو آمده‌ام تا حق تو را ادا كنم و مونس تنهايي تو باشم. و وحشت را از تو بردارم و چون در صور دميده شود و قيامت برپا شود. من سايه بر سر تو خواهم افكند.

پس بيائيم عظمت اين شب را قدر بدانيم و خود را در درياي زلالش بشوئيم تا روز قيامت «يوم‌؟؟» براي قدر ناشناسيمون حسرت نخوريم، و به خونه خدا برويم و طلب آمرزش كنيم و بگوييم:

«يا من يعطي الكثير بالقليل» اي كسي كه به اندك خوبي‌هاي ما راضي مي‌شي، اما در مقابل، پاداش بسيار عنايت مي‌كني.

«يا من يعطي من سئله» اي كسي كه جواب گداها و حاجتمندان را مي‌‌دهي.

«يا من يعطي من لم يسئله و من لم يعرفه» اي خداي خوبي كه لطفت شامل بنده بدت مي‌شود و منتظر نمي‌موني تا ازت چيزي بخواهد.

«اعطني بمسئلتي اياك جميع خيرالدنيا و جميع خيرالاخره» خدايا من امشب تمام خيرات دنيا و خيرات آخرت رو يك جا ازت مي‌خواهم.

«و اصرف عني بمسئلتي اياك جميع شرالدنيا و شر الاخره» عاجزانه مي‌خواهم. حالا كه تمام خوبي‌ها و زيبايي‌هاي دنيا و آخرت را ازت خواستم، لطفي كن و تمام بدي‌ها، زشتي‌ها، نافرماني‌ها، گناهان را از من دور كن. اي صاحب جلال و كرم. اي صاحب نعمت‌ها و بخشش.

منابع

-        مفاتيح‌الجنان- شيخ عباس قمي، فضيلت و اعمال ماه رجب

-        المراقبات- شيخ جواد ملكي تبريزي، اعمال ماه رجب

-        اقبال الاعمال، سيدبن طاووس، اعمال ماه رجب