درس سوم از جزء سوم:
25 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

�اهمیت انفاق در قرآن�

مَّثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ يُضَاعِفُ لِمَن يَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ          �سوره بقره، آیه 261�

معنی آیه:

مثل کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می کنند همانا بذری است که هفت خوشه بروید و در هر خوشه یکصد دانه باشد و خداوند آن را برای هر کس بخواهد (و شایستگی داشته باشد) دو یا چند برابر می کند و (از نظر قدرت و رحمت) وسیع و (به همه چیز) داناست.

نکات مهم آیه:

1- استفاده از مثالهای طبیعی هرگز کهنه نمی شود و برای همه مردم در هر سن و شرایطی که باشد قابل فهم است.

2- تشویق و وعده پاداش قوی ترین عامل حرکت است.

3- لطف خدا محدودیت ندارد.

4- اتفاق زمانی ارزش دارد که در راه خدا باشد.

5- مهمترین مثال آن است که واقعیت خارجی داشته باشد.

6- اگر انفاق مال تا هفتصد مرتبه قابلیت و نمو دارد، پس حساب کسانی که در راه خدا جان خود را انفاق می کنند چه می تواند باشد. (تفسیر نور جلد 1)

نکات دیگر از آیات مربوط به انفاق در جزء سوم:

در این جزء آیات زیای در مورد اثرات انفاق، اخلاص در انفاق و ... در آیه های 262- 263- 264- 265- 266- 267 و ... وجود دارد که به نکات جالب آن اشاره می شود.

 

 

الف: نکات آیه 262

1- با منت اثر انفاق از بین می رود چون هدف از انفاق تطهیر روح از بخل است.

2- نباید با دست لطفی که با انفاق بر سر محروم کشیده ای با منت و آزار بر سر آنان بزنی.

3- اعمال انسان در یکدیگر تأثیر دارد. انفاق درمان است و منت درد است.

4- مگر خداوند بخاطر همه نعمت هایی که به ما داده بر ما منت گذاشته تا ما با بخشیدن جزئی از آن بر خلق او منت گذاریم.

ب: نکات آیه 263

1- توجه اسلام به روح بیشتر از جسم است و شخصیت مهمتر از شخص است و آبرو با ارزش تر از اقتصاد است.

2- اخلاق از مال بهتر است.

3- دفع مفسده منت مهمتر از جلب منفعت انفاق است.

4- انفاق روح سخاوت را در انسان زنده می کند و الا خداوند نیازی به انفاق ندارد.

5- خداوند حکیم است و آزاررسانی به فقیر را پاسخ می دهد ولی نه با عجله.

6- در روایات آمده است: رسول اکرم (ص) فرمودند: اگر سائلی نزد شما آمد به یکی از این دو روش او را راضی کنید:

الف: یا چیزی که در توان دارید به او عطا کنید.

ب: یا به طرز شایسته ای او را رد کنید.

7- پیامبر (ص) فرمود: اگر با مال نمی توانید به مردم رسیدگی کنید با اخلاق برسید.

8- گفتگوی خوش با فقیران موجب تسکین او و عامل رشد جواب دهنده است.

نکات مهم آیه 264 و 265

1- منت گذاری بر فقیر و آزار او پاداش انفاق و صداقت را از بین می برد.

2- ریشه ریا، عدم ایمان واقعی به پروردگار و قیامت است.

3- انفاق مهم نیست- روحیه انفاق کننده مهم است.

4- اگر هدف تحصیل رضای خداوند و صفات انسانی باشد کارها بارور می شود.

5- کارهای خالص همچون مزرعه ای در نقاط مرتفع است که از خرابیهای سیل محفوظ است.

نکات آیه 266 و 267

1- منت و آزار بعد از انفاق همچون باد سوزانی بر باغی سرسبز و آتش بر بوستان خرم است.

2- از مثالهای طبیعی که زمان و مکان و تمدن و تاریخ در آن اثر نمی گذارد استفاده می کنیم.

3- رشد کردن تدریجی است ولی تخریب و حبط عمل در یک لحظه است.

4- هدف از انفاق رهایی از بخل است، نه رهایی از دست اشیاء بی ارزش و نامطلوب.

5- در انفاق باید کرامت محرومان محفوظ باشد. فقرای امروز اغنیای فردای قیامتند.

6- وجدان انسان بهترین معیار برای شناخت پاکی و ناپاکی است. ضمناً  آخرین آیه جزء سوم بحثی در مورد انفاق است. �آیه 92�

آدرس آیات مربوط به انفاق �117 و 134 سوره آل عمران�، �آیات 38 و 36 سوره نساء� و �53 و 60 سوره توبه� و ...

مروری بر جزء سوم:

1- ای کسانی که ایمان آورده اید از آنچه به شما روزی داده ایم ا نفاق کنید پیش از آنکه روزی فرا رسد که نه خرید و فروش در آن است نه دوستی. (254- بقره)

2- گفتار پسندیده در برابر نیازمندان از صدقه ای که به دنبال آن آزاری باشد بهتر است. (263- بقره)

3- ای کسانی که ایمان آورده اید، بخشش های خود را با منت و آزار باطل نسازید. (264- بقره)

4- ای کسانی که ایمان آورده اید، تقوای الهی پیشه کنید و آنچه از (مطالبات) ربا باقی مانده رها کنید اگر ایمان دارید. (278- بقره)

5- ای کسانی که ایمان آورده اید، هنگامی که بدهی مدت داری به یکدیگر پیدا کنید آن را بنویسید. (282- بقره)

6- اگر صدقات را آشکار بدهید کار خوبی است، ولی اگر آنها را مخفی به نیازمندان بدهید بهتر است. (271- بقره)

7- خداوند ربا را نابود می کند و صدقات را افزایش می دهد. (276- بقره)

8- بترسید از روزی که در آن به پیشگاه خداوند باز می گردید. (281- بقره)

9- خداوند هیچ کس را جز به اندازه توانایی اش تکلیف نمی کند. (286- بقره)

10- به کسانی که کافر شدند بگو، شما به زودی شکست می خورید. (12- آل عمران)

11- نباید اهل ایمان به جای مومنین، کافران را دوست و سرپرست خود قرار دهند. (28- آل عمران)

12- هر کس غیر از اسلام به سراغ دین دیگر رود هرگز از او قبول نمی شود. (85- آل عمران)

13- همانا دین نزد خداوند اسلام است. (19- آل عمران)

14- همانا به نیکی نمی رسید مگر از آنچه دوست دارید انفاق کنید. (92- آل عمران)