درس چهارم از جزء چهارم:
35 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

�امر به معروف و نهی از منکر�

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ                                                       �سوره آل عمران، آیه 104�

معنی آیه:

و از میان شما باید گروهی باشند که (دیگران را) به خیر دعوت کنند و امر به معروف و نهی از منکر کنند و  آنها همانا رستگارانند.

نکات مهم آیه:

1- این آیه در میان دو  آیه ای که دستور اتحاد و یکپارچگی می دهد قرار دارد رمزش آن است که در نظام اجتماعی متفرق و از هم پاشیده قدرت دعوت به خیر و معروف وجود ندارد یا دعوت ها موثر و کارساز نیست.

2- در جامعه اسلامی لازم است گروهی بازرس و ناظر که مورد تأیید نظام هستند بر اوضاع و برخوردها و حرکت ها نظارت داشته باشند.

3- در جامعه دعوت به خیر از امر به معروف مقدم تر است.

4- اصلاح جامعه و جلوگیری از فساد و مفسد بدون قدرت منسجم و مسئول مشخص امکان ندارد.

5- کسانی که برای رشد و اصلاح جامعه دل می سوزانند رستگاران واقعی اند، گوشه گیران تنبل و بی تفاوت را از این رستگاری سهمی نیست.

6- دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر باید در جامعه به صورت دائمی باشد.

7- فلاح و رستگاری تنها در نجات و رهایی خود خلاصه نمی شود بلکه نجات و رشد دیگران نیز از شرایط فلاح است.

8- امر به معروف ونهی از منکر مقدم است (اگر راه معروفها باز بشود زمینه برای منکر کم می شود).

 

 

نکات آیه 110 سوره آل عمران در مورد امر به معروف و نهی از منکر

1- بهترین امت بودن، با شعار نیست با ایمان و امر به معروف و نهی از منکر است.

2- سفارش به خوبی ها بدون مبارزه با فساد کم نتیجه است.

3- هر یک از افراد امت باید امر به معروف و نهی از منکر کنند.

4- در امت ترسو و ساکت خیری نیست.

5- در امر به معروف شرط سن، منطقه، نژاد و سواد و .... نقشی ندارد فقط یک شرط لازم است و آن امت محمد (ص) بودن است.

6- امر به معروف و نهی از منکر به قدری مهم است که انجام آن رمز امتیاز امت هاست.

نکات آیه 114 سوره آل عمران در مورد امر به معروف و نهی از منکر

1- همانگونه که در سوره بقره در کنار ایمان نماز مطرح شده در این  آیه نیز در کنار ایمان امر به معروف و نهی از منکر بیان شده است.

2- امر به معروف و نهی از منکر در ادیان دیگر نیز بوده است.

3- سجده های سحر باید همراه با امر و نهی روز باشد.

4- سرعت در کار خیر ارزش آن را بیشتر می کند.

5- ایمان، عبادت، تلاوت، امر به معروف و نهی از منکر و سرعت در کار خیر انسان را در زمره صالحان می برد.

6- افراد صالح کسانی هستند که با عشق و نشاط و شتاب به سراغ کارهای خیر می روند. (تفسیر نور جلد 2)

امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه روایات

1- امام باقر (ع) فرمودند: امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه بزرگ الهی است که بقیه فرایض با آنها برپا می شوند و بوسیله این دو راهها امن می گردد و کسب و کار مردم حلال می شود حقوق افراد تأمین می گردد و در سایه آن زمین ها آباد و از دشمنان انتقام گرفته می شود و در پرتو آن همه کارها روبراه می گردد.

2- پیامبر (ص) فرمودند: کسی که امر به معروف ونهی از منکر کند جانشین خداوند در زمین و جانشین پیامبر و کتاب اوست.

3- مردی خدمت پیامبر (ص) آمد در حالی که حضرت بر فراز منبر نشسته بود پرسید از همه مردم بهتر کیست پیامبر (ص) فرمودند آن کسی که از همه بیشتر امر به معروف و نهی از منکر می کند و آن کس که از همه پرهیزگارتر باشد در راه خوشنودی خدا از همه بیشتر گام برمی دارد.

4- پیامبر (ص) فرمودند: باید امر به معروف و نهی از منکر کنید وگرنه خداوند ستمگری را بر شما مسلط می کند که نه به پیران احترام می گذارد و نه بر برخورد خردسالان رحم کند نیکان وصالحان شما دعا می کنند ولی مستجاب نمی شوند و  از خداوند یاری می طلبند اما خدا به آنها کمک نمی کند و حتی توبه می کنند و خدا از گناهانشان در نمی گذرد.

5- حضرت علی (ع) می فرماید: تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون آب دهان است در برابر دریای پهناور. (تفسیر نمونه جلد 3)

مروری بر جزء چهارم:

1- ای کسانی که ایمان آورده اید اگر از گروهی از اهل کتاب اطاعت کنید شما را بعد از ایمان به کفر برخواهند گرداند. (100- آل عمران)

2- ای کسانی که ایمان آورده اید از خداوند پروا کنید آنگونه که حق پروا از اوست و نمیرید مگر مسلمان باشید. (102- آل عمران)

3- همگی به ریسمان خدا چنگ بزنید و پراکنده نشوید. (103- آل عمران)

4- از میان شما باید گروهی باشند که دیگران را به خیر دعوت کنند. (104- آل عمران)

5- ای کسانی که ایمان آورده اید از غیر خودتان هم راز نگیرید. (بیگانگان) در تباهی شما کوتاهی نمی کنند. (118- آل عمران)

6-  ای کسانی که ایمان  آورده اید ربا را چند برابر نخورید و از خدا پروا کنید تا شاید رستگار شوید. (130- آل عمران)

7- به سوی آمرزش از پروردگارتان و بهشتی که وسعت آن آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است بشتابید. (133- آل عمران)

8- سست و اندوهگین نباشید اگر مومن هستید، شما از دیگران برترید. (139- آل عمران)

9- ای کسانی که ایمان آورده اید اگر از کسانی که بخل ورزیدند اطاعت کنید شما را به آیین گذشتگان کافرتان برمی گردانند.

10- ای کسانی که ایمان آورده اید استقامت کنید. (200- آل عمران)

11- اموال یتیمان را به آنان بدهید. (2- نساء)

12- ای مردم .... از قطع رابطه با خویشاوندان بهراسید. (1- نساء)

13- اموالتان را به دست سفیهان ندهید. (5- نساء)