درس‌هایی از جزء هشتم
25 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس‌هایی از جزء هشتم

«شیطان یا دشمن آشکار»
قَالَ فَبِمَا أَغْوَیْتَنِی لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَکَ الْمُسْتَقِیمَ ﴿۱۶﴾ثُمَّ لآتِیَنَّهُم مِّن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَیْمَانِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَکْثَرَهُمْ شَاکِرِینَ ﴿۱۷﴾ «سوره اعراف، آیه ۱۶و ۱۷»

معنی آیات: (شیطان) گفت: پس به خاطر آنکه مرا گمراه کردی، من هم برای (فریب دادن) آنان حتماً بر سر راه راست تو خواهم نشست. سپس از روبرو از پشت سر و از راست و چپشان بر آنان می تازم. بیشتر آنان را سپاسگذار نخواهی یافت.

نکات آیه:

۱- مهلت گرفتن شیطان از خدا، برای جبران گذشته خود نبود بلکه درصدد انتقام گیری از آدم بود.

۲- خلافکاری خود را نباید توجیه کرد (شیطان) تکثیر خود را نادیده گرفت و انحراف خود را به خدا نسبت داد.

 ۳- شیطان دشمن قسم خورده انسانهاست.

۴- حرکت در راه مستقیم و یافتن آن راه دشوار است و نیازمند به امداد الهی است. چون شیطان در کمین استن و باید هوشیار و مسلح بود.

 ۵- شیطان هم صراط مستقیم را می شناسد، هم شاکرین را و هم راههای وسوسه و هجوم را.

 ۶- تأثیر کمین کردن شیطان چند چیز است: یا منحرف ساختن، یا به عقب برگرداندن، یا متوقف کردن، یا ایجاد شک و وسوسه و تلقین.

 ۷- ورود شیطان از جلو، زینت دادن دنیاست، از عقب به فراموش سپردن آخرت، از سمت راست سنگین کردن عبادات، و از سمت چپ شیرین کردن گناهان است.
نکات دیگر که از آیات بعد در مورد شیطان استفاده می‌شود.
۱- انسان خود به دنبال شیطان می رود و جهنمی می‌شود. ۲- شیطان حتی انبیاء علیه السلام را هم رها نمی کند. ۳- نهایت کار شیطان وسوسه است نه اجبار، راهنمایی است نه دخالت.

 ۴- آرزوهای انسان زمینه نفوذ شیطان است.

 ۵- سوگند دروغ کار شیطان است.

 ۶- به هر سوگندی نباید اطمینان کرد.

 ۷- دشمن از اعتقادات ما به نفع خود سود می برد.

 ۸- شعار و ادعای خیرخواهی راه نفوذ شیطان است.

 ۹- زن و مرد هر دو در تیرس وسوسه شیطانند.

 ۱۰- حربه شیطان فریب و غرور است.

 ۱۱- کشف حجاب، نخستین ضربه ابلیس به انسان بود.

 ۱۲- با آنکه عداوت شیطان آشکار است انسان از خود او غافل است.

چند سئوال در مورد شیطان
۱- شیطان جن است یا فرشته؟ به چهار دلیل شیطان جن است.
الف: تصریح خداوند به جن بودن شیطان (کان من الجن) کهف ۵۰

ب: تصریح قرآن به معصوم بودن ملائکه (لایعصوم الله ما امرهم) تحریم ۶

ج: ابلیس دارای ذریه و نسل است در حالی که ملائکه روحانی هستند و توالد و تناسل و خوردن و آشامیدن ندارند. 

د: ملائکه رسولان الهی هستند بدیهی است کفر و فسق از ساحت فرستاده خدا دور است.

۲- فسلفه وجود شیطان چیست؟
یکی از مسائلی که در جهان وجود دارد آزمایش الهی است و نظام سعادت و شقاوت و ثواب و عقاب بشر مبتنی بر اساس امتحان است. چون خدا بشر را به سوی خیر دعوت می‌کند و اگر در این میان کسی نباشد که او را به شر دعوت و تشویق کند امتحانی وجود ندارد.

۳- وظایف انسان در برابر شیطان چیست؟
الف: عدم پیروی از گام های (لاتتبعوا خطوات الشیطان) بقره ۲۰۸

ب: دشمنی و عداوت با او (ان الشیطان لکم عدو فاتخذوه عدوا) فاطر ۶۰

ج: عدم پرستش او (ان لاتعبدو الشیطان) یس ۶۰

د: پناه بردن به خدا (.... فاستعذ بالله) فصلت ۳۶
 
4- برنامه های شیطان چیست؟
الف: زینت دادن کارهای زشت (عنکبوت ۳۸) 

ب: ایجاد ترس و وحشت (آل عمران ۱۷۵) ج: ایجاد کینه و دشمنی (مائده ۱۹۱)

 د: وعده فقر و تهی دستی (بقره ۲۶۸) 

هـ: خلف وعده (ابراهیم ۲۲) 

و: باز داشتن از یاد خدا (انعام ۶۸)

مروری بر درس هشتم:
۱- اگر به آیات الهی ایمان دارید از گوشت و حیوانی که نام خداوند (هنگام ذبح) بر آن برده شده بخورید. (۱۱۸- انعام)

۲- گناه آشکار و پنهان را رها کنید. (۱۲۰- انعام)

 ۳- از آنچه نام خداوند (هنگام ذبح نحر) بر آن برده نشده نخورید که قطعاً خوردن آن فسق است.

 ۴- از آنچه خداوند روزی شما ساخته بخورید و از گامهای شیطان پیروی نکنید چرا که قطعاً او دشمن آشکار شماست. (۱۴۲- انعام)

 ۵- به پدر و مادر نیکی کنید و فرزندانتان را به خاطر تنگدستی نکشید ما به شما و آنان روزی می دهیم. (۱۵۱- انعام)

 ۶- جز به شیوه بهتر و سودمندتر، نزدیک مال یتیم نشوید تا به حد بلوغ و رشد برسند. (۱۵۲- انعام) ۷- در داد و ستدها حق پیمانه و وزن را به عدالت ادا کنید. (۱۵۲- انعام)

 ۸- به عهد و پیمان خداوند وفا کنید. (۱۵۲- انعام)

 ۹- آنچه از سوی پروردگارتان به سوی شما نازل شده پیروی کنید. (۳- اعراف)

 ۱۰- ای فرزند آدم مبادا شیطان فریبتان دهد. (۲۷- اعراف) ۱۱- ای فرزندان آدم نزد هر مسجد(هنگام نماز لباس و... ) زینت های خود را برگیرند. (۳۱- اعراف)

 ۱۲- بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید. همانا خداوند اسرافکاران را دوست ندارد. (۳۱- اعراف)

۱۳- بگو کیست که زینت ها و رزقهای پاکیزه و دل پسندی را که خداوند برای بندگانش پدید آورده بر خود بی دلیل حرام کرده است. (۳۲- اعراف)

 ۱۴- پروردگارتان را با تضرع و پنهانی بخوانید قطعاً او تجاوزگران را دوست ندارد. (۵۵- اعراف)