درس هایی از جزء دوازدهم
48 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس هایی از جزء دوازدهم
«نقش نماز در نابودی گناه»
وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئَاتِ ذَلِکَ ذِکْرَى لِلذَّاکِرِینَ «سوره هود، آیه ۱۱۴»
معنی آیه: و نماز را در دو طرف روز (اول و آخر) و اوایل شب به پا دار (زیرا) به درستی که کارهای نیکو (همچون نماز) بدی ها را محو می‌کند. این (فرمان) تذکری است برای اهل ذکر.
 
پیام ها و نکته ها:
۱- نماز را باید با شرایط و آداب کامل بجای آورد در کلمه اقامه معنای کمال و تمام نهفته است.

 ۲- نماز قوت قلب مومنان است چون در آیات گذشته فرمان استقامت و عدم اعتماد به ظالمان مطرح شد واین امورنیاز به روحیه بالا دارد لذا دراین آیه خداوند امر به تقویت روح با اهرم نماز می فرماید.

 ۳- اعمال انسان در یکدیگر تأثیر دارند.

 ۴- همه افراد از تذکرات الهی بهره مند نمی شوند.

 ۵- در روایات مراد از دو طرف روز صبح و مغرب و مراد از اوایل شب نماز عشاء بیان شده است البته این آیه در مقام بیان تمام نمازهای روزانه نیست.

امیدبخش ترین آیه قرآن:
حضرت علی (ع) بر جمعی وارد شده و از آنها سئوال فرمودند: آیا می دانید امیدبخش ترین آیه قرآن کدام است؟ هر کس به فراخور حال خویش آیه ای را عنوان کرد بعضی ها گفتند آیه «ان الله لایغفر ان یشرک به و یغفر مادون ذلک» یعنی خداوند جز شرکت گناهان دیگر را می بخشد. (نساء آیه ۴۸) بعضی ها گفتند آیه «ومن یعمل سوء یظلم نفسه ثم یستغفر الله یجد الله غفوراً رحیما» یعنی هر کس خلافکار و ظالم باشد ولی استغفار کند خداوند را بخشنده و مهربان خواهد یافت. (نساء آیه ۱۱۰) بعضی ها گفتند آیه «قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لاتقنطوا من رحمه الله ان الله یغفر الذنوب جمیعاً» یعنی ای بندگان من که در حق خود اسراف کرده اید از رحمت خدا مأیوس نشوید زیرا او همه گناهان را می بخشد. (زمر ۵۳) بعضی ها گفتند آیه «والذین اذا فعلو فاحشه او ظلموا انفسهم ذکرو الله فاستغفرو الذنوبهم و من یغفر الذنوب الا الله» یعنی: کسانی که اگر کار زشتی انجام دادند و به خودشان ظلم کردند یاد خدا می‌کنند وبرای گناهان خویش استغفار می‌نمایند و کیست جز خداوند که گناهان را ببخشد.(آل عمران- ۱۳۴) بعد از اینکه حضرت نظرات را شنید فرمود از حبیب خودم رسول خدا (ص) شنیدم که فرمود امیدبخش ترین آیه قرآن آیه «اقم الصلوه» (آیه مورد بحث) می باشد. سپس پیامبر (ص) فرمودند یا علی: سوگند به خداوندی که مرا بشیر و نذیر به سوی مردم مبعوث کرد وقتی که انسان برای وضو بگیرد گناهانش ریخته می‌شود و زمانی که رو به قبله کند پاک می‌شود یا علی مثال اقامه کننده نمازهای روزانه مثل کسی است که هر روز پنج مرتبه در نهر آبی جلوی منزل اوست خود را شستشو کند.

تأثیر نماز در تربیت فرد و جامعه:
۱- روح و فلسفه نماز همان یاد خداست- یادی که مقدمه فکر و فکری که انگیزه عمل است. امام صادق (ع) فرمود: یاد خدا کردن به هنگام انجام حلال و حرام.

 ۲- نماز وسیله شستشوی از گناهان و مغفرت و آمرزش الهی است. پیامبر (ص) از یاران خود سئوال کرد: اگر بر در خانه یکی از شما نهری از آب صاف و پاکیزه باشد در هر روز پنج بار خود را در آن شستشو دهد آیا چیزی ازآلودگی و کثافت در بدن او می ماند در پاسخ عرض کردند: نه فرمود نماز درست همانند این آب جاری است هر زمانی که انسان نماز می خواند گناهانی که در میان دو نماز انجام شده است از میان می رود.

 ۳- نماز سدی در برابر گناهان آینده است چون روح ایمان را در انسان تقویت می‌کند.

 ۴- نماز غفلت زداست. بزرگترین مصیبت برای رهروان راه حق آن است که هدف آفرینش خود را فراموش می‌کنند. اما نماز مرتباً به انسان اخطار می دهد هدف را گم نکن.

 ۵- نماز، خودبینی و تکبر را در هم می شکند چون انسان در هر شبانه روز هفده رکعت و در هر رکعت دو بار پیشانی در خاک در برابر خدا می گذارد.

 ۶- نماز وسیله پرورش فضائل اخلاقی و تکامل معنوی انسان است. چون انسان را از چهار دیوار عالم طبیعت بیرون برده و با فرشتگان هم صدا و هم راز می‌کند.

 ۷- نماز به سایر اعمال انسان ارزش و روح می دهد و در روایات به‌عنوان ستون دین معرفی شده است. زیرا نماز مجموعه ای است از نیت خالص و گفتار پاک و اعمال خالصانه که بی شک با تکرار آن روح اخلاص در انسان تقویت می‌شود.

 ۸- نماز قطع نظر از محتوای خودش با توجه به شرایط صحت دعوت به پاکسازی زندگی می‌کند که در مقدمات نماز باید حقوق افراد رعایت شود. (مکان نمازگزار، لباس نمازگزار، فرش که نماز بر آن خوانده می‌شود، آب وضو و... باید از هرگونه غصب و تجاوز پاک شود.....)

مروری بر جزء دوازدهم:
۱- ای پیامر همانگونه که مأمور شده ای استوار باش و (نیز) هر کس با تو، به سوی خدا آمده است و سرکش نکنید که او به آنچه می‌کنید بیناست. (۱۱۲- هود) 

۲- ای پیامبر از آنچه این کفار می پرستند در شک و تردید مباش. (۱۰۹- هود)

 ۳- به ستمگران تکیه نکنید که آتش عذاب شما را فرا می گیرد. (۱۱۳- هود)

 ۴- نماز را در دو طرف روز (اول و آخر) و اوایل شب به پا دار به دستی که کارهای نیکو (همچون نماز) بدیها را محو می‌کند. (۱۴- هود) 

۵- پایدار باش که همانا خداوند پاداش نیکوکاران را ضایع نمی کند. (۱۱۵- هود)

 ۶- به کسانی که ایمان نمی آورند بگویید: هرچه در توان دارید انجام دهید. ما نیز انجام می دهیم. (۱۲۱- هود)

 ۷- اگر به انسان از جانب خود نعمتی بچشانیم سپس آن را از او باز پس بگیریم همانا او نومید و ناسپاس خواهد بود. (۹- هود)

۸- بگو اگر راست می‌گویند شما هم، ده سوره مثل قرآن بیاورید و برای این کار هر کس که غیر خدا را که می خواهید به کمک دعوت کنید. (۱۳- هود)

 ۹- مال و سرمایه حلالی که خداوند برای شما باقی گذارده از مال و ثروتی که در اثر کم فروشی به دست می آورید برایتان بهتر است. (۸۶- هود)

 ۱۰- حضرت شعیب به قومش فرمود: ای قوم من، پیمانه و ترازو را با انصاف و عدل پر کنید و از اشیاء و اجناس و حقوق مردم چیزی را نکاهید. (۸۵- هود)

 ۱۱- اگر خداوند می خواست هر آینه مردم را با اجبار یک امت واحده (و دارای یک عقیده حق) قرار می دارد. (۱۱۸- هود)