درس هایی از جزء سیزدهم
59 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس هایی از جزء سیزدهم
«آثار و برکات یاد خدا»
الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ «سوره رعد، آیه ۲۸»
معنی آیه:  (هدایت شدگان) کسانی هستند که ایمان آورده اند و دلهایشان به یاد خدا آرام می گیرد. بدانید که تنها با یاد خدا دلها آرام می گیرد.

نکات آیه:
۱- یاد خدا تنها به ذکر زبانی نیست، اگرچه یکی از مصادیق روشن یاد خداست.

 ۲- یاد خدا برکات بسیار دارد از جمله: 

الف- یاد نعمت های او، عامل شکر اوست.

ب- یاد قدرت او، سبب توکل بر اوست. 

ج- یاد الطاف او، مایه محبت اوست. 

د- یاد قهر و خشم او، عامل خوف از اوست. 

هـ- یاد عظمت و بزرگی او، سبب خشیت در مقابل اوست. 

و- یاد علم او به پنهان و آشکار، مایه حیاء و پاکدامنی ماست. 

ز- یاد عفو وکرم او، مایه امید و توبه است. 

ح- یاد عدل او عامل تقوی و پرهیزکاری است.

 ۳- نماز ذکری الهی و مایه آرامش است. (اقم الصلوه الذکری) «طه-۱۴»

۴- تنها یاد خدا مایه آرامش دلهاست و امروزه دارندگان زر و زور و تزویر بسیارند ولی از آرامش لازم خبری نیست.
 
عوامل آرامش و دلگرمی
دستیابی به اطمنان و آرامش عوامل گوناگونی دارد ولی در رأس آنها آگاهی و دانش جلوه خاصی دارد برای نمونه: کسی که می داند براساس لطف و رحمت الهی آفریده شده، امیدوارتر است. کسی که می داند خداوند در کمین ستمگران است (ان ربک لباالمرصاد) آرامش دارد.کسی که می داند خداوند حکیم و علیم است و هیچ موجودی را بیهوده خلق نکرده است خوش بین است. کسی که می داند راهش روشن و آینده اش از گذشته بهتر است، قلبش مطمئن تر است. کسی که می داند امام و رهبرش انسانی کامل و از طرف خداوند انتخاب شده آرام است. کسی که می داند کار نیک او از ده تا هفتصد بلکه تا بی نهایت برابر پاداش دارد ولی کار زشت او یک لغزش به حساب می آید دلخوش است. کسی که می داند خداوند نیکوکاران را دوست دارد به کار نیکش دلگرم می‌شود. کسی که می داند کار خیرش آشکار و کار شرش پنهان است شاد است. «یا من اظهر الجمیل و ستر القبیح»

عوامل اضطراب و نگرانی:
یکی از شایعترین بیماری های قرن حاضر اضطراب و افسردگی است برای این بیماری دلائلی ذکر کرده اند از جمله: شخص افسرده از اینکه همه چیز را مطابق میل خود نمی بیند دارای افسردگی شده است. شخص افسرده با خود فکر می‌کند که چرا همه مردم مرا دوست ندارند. شخص افسرده گمان می‌کند همه مردم بد هستند در صورتی که چنین نیست و خداوند به فرشتگانی که این توهم را داشتند پاسخ داد. شخص افسرده گمان می‌کند که همه ناگواری ها از بیرون خود اوست در حالی که عمده تلخی ها عکس العمل و پاسخ خصلت های خود ماست. شخص مضطرب از شروع در کارها نگران است و احساس ترس و تنهایی می‌کند.شخص مضطرب نگران آن است که آینده چه خواهد شد. این حالت را می توان با توکل بر خدا و پشتکار درمان کرد. شخص افسرده بر قدرتها و افراد ناپایدار تکیه دارد و با تزلزل آنها دچار اضطراب می‌شود. و خلاصه اموری همچون: عدم قدردانی مردم از زحمات آنها، گناه، ترس از مرگ، تلقین های خانواده به این که نمی دانی و نمی توانی، قضاوت های عجولانه، توقعات نابجا، تصورات غلط. علت بسیاری از اضطراب ها و افسردگی ها می باشد که با یاد خدا می توان آنها را به آرامش و شادابی مبدل کرد. (تفسیر نور جلد ۶)منظور از ذکر خدا با چند حدیث: منظور از ذکر خدا که مایه آرامش دلهاست تنها این نیست که نام او را به زبان آورد و مکرر تسبیح و تهلیل و تکبیر گوید بلکه منظور آن است که با تمام قلب متوجه عظمت خدا باشیم.

 ۱- پیامبر (ص) فرمودند: یاد خدا «سبحان الله، لا اله الا الله، الله اکبر» نیست بلکه یاد خدا آن است که هنگامی که انسان در برابر حرامی قرار می گیرد، از خدا بترسد و آن را ترک کند. ۲- امام علی (ع) فرمودند: ذکر دو گونه است یاد خدا کردن به هنگام مصیبت و از آن برتر آن است که خدا را در برابر محرمات یاد کند و میان او و حرام سدی ایجاد کند.

مروری بر جزء سیزدهم:
۱- از رحمت خدا مأیوس نشوید. به درستی که جز گروه کافران از رحمت خداوند مأیوس نمی شوند. (۸۷- یوسف)

 ۲- برای انسان فرشتگانی است که پی در پی او را از پیشرو و از پشت سر از فرمان خداوند حفاظت می‌کنند. (۱۱- رعد)

 ۳- خردمندان کسانی هستند که به پیمان الهی وفا می‌کنند و عهد او را نمی شکنند.

 ۴- خردمندان کسانی هستند که آنچه را خداوند به پیوند با آن فرمان داده پیونده می دهند. (۲۱- رعد)

۵- بدانید که تنها به یاد خدا دلها آرام می گیرد. (۲۸- رعد)

۶- بگو همانا من مأمورم که خدا را بپرستم و به او شرک نورزم تنها به سوی او دعوت می‌کنم و بازگشت من به سوی اوست. (۳۶- رعد)

 ۷- کفار کسانی هستند که زندگی دنیا را بر آخرت ترجیح می دهند. (۳- ابراهیم)

 ۸- اگر شکر کنید نعمت را زیاد می‌کنم و اگر کفران کنید عذاب من سخت است. (۷- ابراهیم)

 ۹- اگر همه ساکنان زمین کفر ورزند به خدا زیانی نمی رسد. (۸- ابراهیم)

 ۱۰- مثل کارهای کسانی که به پروردگارشان کفر ورزیدند همچون خاکستری است که در روز طوفان، تند بادی بر آن بوزد. (۱۸- ابراهیم)

 ۱۱- کلمه طیبه همانند درختی پاک است که ریشه اش ثابت و شاخه هایش در آسمان است. (۲۴- ابراهیم)

 ۱۲- مثل سخن (و اعتقاد) پلید همچون درختی پلید (بی ریشه) است که از روی زمین برآمده و همچون ثابتی ندارد. (۲۶- ابراهیم)

 ۱۳- پروردگارا مرا و پدر و مادرم را روزی که حساب برپا می‌شود ببخشای. (۴۱- ابراهیم)

۱۴- پروردگارا مرا برپادارنده نماز قرار ده و از نسل و ذریه ام نیز پروردگارا دعای مرا بپذیرد.