درس هایی از جزء چهاردهم
43 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس هایی از جزء چهاردهم
«نعمت های پروردگار»
وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَةَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا إِنَّ اللّهَ لَغَفُورٌ رَّحِیمٌ «سوره نحل، آیه ۱۸»
معنی آیه: و اگر بخواهید نعمت های خدا را بشمارید، نمی توانید شماره کنید. همانا خداوند، آمرزنده مهربان است.
 
نکات آیه:

 ۱- نعمت های الهی قابل شمارش نیست.

 ۲- نسبت به آنچه می دانید شکر کنید و نسبت به آنچه نمی دانید خداوند غفور و رحیم است.

 ۳- انسان حتی قدرت شمردن نعمتهای الهی را ندارد چه رسد به قدرت شکرگزاری آنها.

 ۴- گرچه شمردن نعمت های الهی ممکن نیست، اما ذکر و یاد آنها لازم است. نکات جالب در مورد نعمت ها از آیات سوره نحل:

۱- توجه به نعمت ها، عشق به آفریدگار و روح بندگی را در انسان زنده می‌کند.

 ۲- نعمت های الهی را، نتیجه تلاش و تحصیل و مدیریت خودف یا شانس و تصادف ندانید.

 ۳- نعمت ها از اوست، اما سختی ها و ضررها از ماست.

 ۴- تشکر از هر نعمت به کارگیری صحیح آن است.

 ۵- زمان استفاده از نعمت ها محدود است. 

۶- هماهنگی نعمت ها با نیازهای بشر یکی از تدبیرهای الهی است.

 ۷- توجه دادن مردم به نعمتها و خالق آنها بهترین راه دعوت به خدا و جلوگیری از سرکشی و تکبر است.

یادی از چهل نعمت در سوره مبارکه نحل:  (و اما بنعمه رکب فحدث: نعمت های پروردگار را نقل کن) یکی از نامهای سوره مبارکه نحل سوره (نعم) است چون بالغ بر پنجاه نعمت در این سوره ذکر شده است که در اینجا به ذکر چهل نعمت از نعمت های الهی اشاره می‌کنیم امید است با مطالعه آن روح شکرگزاری در انسان زنده شود.
۱- آسمان «خلق السموات»

۲- زمین «و الارض»

 ۳- چهارپایان «و الانعام»

۴- پوشش «لکم فیها دفائر»

۵- منافع حیوانات «و الانعام»

۶- گوشت «منها تأکلون»

۷- جمال و زیبایی «فیها جمال»

۸- حمل و نقل «تحمل اثقالکم»

۹- هدایت «علی الله قصد السبیل»

۱۰- آب «منهما شراب»

۱۱- مراتع «فیها تسیمون»

۱۲- میوه ها «من کل الثمرات»

۱۳- شب و روز «سخر لکم اللیل و النهار»

۱۴- خورشید و ماه «و الشمس و القمر»

۱۵- ستاره «و النجوم»

۱۶- نعمت ها و موجودات رنگارنگ زمین «مختلفاً الوانه»

۱۷- دریا و جواهرات دریایی «سخر البحر»

۱۸- حرکت کشتی ها «تری الفلک مواخر»

۱۹- کوهها «و القی فی الارض رواسی»

۲۰- نهرها «وانهارا»

۲۱- راهها «و سبلا»

۲۲- علائم طبیعی «و علامات»

۲۳- رهیابی از طریق ستارگان «و بالنجم هم یهتدون»

۲۴- شیر خالص «لبنا خالصاً»

۲۵- سرسبزی زمین «فاحیا به الارض»

۲۶- فراورده های میوه های «تتخذون منه منکرا و.... »

۲۷- عسل «فیه شفاء»

۲۸- همسر «و من انفسکم ازواجا»

۲۹- فرزندان و نوه ها «من ازواجکم بنین و حفده»

۳۰- رزق «رزقکم من الطیبات»

۳۱- گوش «جعل لکم السمع»

۳۲- چشم «و الابصار»

۳۳- عقل و روح «و الافئده»

۳۴- مسکن ثابت «من بیوتکم سکنا»

۳۵- مسکن سیار «جعل لکم من جلود الانعام بیوتا»

۳۶- انواع پوشاک «من اصوافها»

۳۷- نعمت سایه «جعل لکم مما خلق ضلالاً»

۳۸- پناهگاه مطمئن در کوهها «من الجبال اکنانا»

۳۹- نعمت لباس که انسان را از گرما و سرما حفظ کند «سرابیل تقیکم»

۴۰- نعمت زره و لباس رزم «تقیکم بأسکم». (تفسیر نور جلد ۶) از دست و زبان که برآید کز عهده شکرش به در آید

بحثی در مورد نعمت شیر:
در آیه ۶۶ سوره نحل می فرماید: شیر از درون شکم حیوان و از میان غذاهای هضم شده و خون بیرون می آید. در حالیکه خالص و گواراست (نه بوی آلودگی حیوان را می دهد و نه رنگ خون در آن دیده می‌شود) با این حال غذای بسیار مقوی است که دارای خواص زیادی است که به بعضی از خواص آن اشاره می‌شود.

۱- پیامبر (ص) فرمودند: تنها چیزی که می تواند جای آب و غذا را کامل بگیرد شیر است.

 ۲- در روایات آمده است: شیر عقل انسان را زیاد می‌کند و ذهن انسان را صفا می بخشد. روشنایی چشم را می افزاید و فراموشکاری را برطرف می‌کند و قلب را تقویت می‌کند.

 ۳- شیرغذایی است کم حجم و پر نیرو و خالص از مواد اضافی و در عین حال گوارا، برای هر انسان و در هر سن و سال از کودکی تا پیری مفید و سازگار است.

 ۴- علاوه بر ویژگی های فوق، فقهاء می‌گویند: اگر کودکی از مادری به مقداری شیر بخورد که استخوانش محکم گردد و گوشتش بروید این کودک به آن مادر محرم می‌شود. 

۵- خدا در آیه هفت به مادر موسی خطاب می‌کند که فرزند را شیر بده که انسان به اهمیت این مواد غذایی پی می برد.

مروری بر جزء چهاردهم:
۱- ما قرآن را نازل کردیم و خود ما آن را نگاه می داریم. (۹- حجر)

 ۲- هیچ چیز نیست مگر آنکه منابع و گنجینه های آن نزد ماست. (۲۱- حجر)

 ۳- ما انسان را از گلی خشک و سیاه متغیر و بو گرفته آفریدیم. (۲۶- حجر)

۴- ای پیامبر به بندگانم خبر ده که همانا من خودم بسیار بخشنده و مهربانم. (۴۹- حجر)

۵- همانا ما به تو سبع المثانی (سوره حمد) و قرآن بزرگ دادیم. (۸۷- حجر)

۶- ای پیامبر به آنچه که ما بوسیله آن کفار را کامیاب کردیم چشم مدوز و بر آنان اندوه مخور و بال محبت خویش را بر مومنان فرو گستر. (۸۸- حجر)

۷- اگر بخواهید نعمت های خدا را بشمارید، هرگز نمی توانید شمار کنید. (۱۸- نحل)

۸- خداوند فرمود: دو معبود نگیرید. فقط او معبود یکتاست. پس تنها از من بترسید. (۵۱- نحل)

۹- هرچه از نعمت دارید همه از خداوند است. (۵۳- نحل)

۱۰- هرگاه یکی از مشرکات به دختردار شدن بشارت داده می‌شود صورتش از غصه سیاه می‌شود در حالی که خشم خود را فرو می برد. (۵۸- نحل)

۱۱- اگر خداوند مردم را به خاطر ستم هایشان مواخذه کند، هیچ جنبنده ای را روی زمین باقی نمی گذارد. (۶۱- نحل)

۱۲- بی گمان برای شما در آفرینش چهارپایان عبرتی است. (۶۶- نحل)

۱۳- نعمت های خداوند را می شناسند، سپس آن را انکار می‌کنند و بیشتر آنان کافر و ناسپاسند. (۸۳- نحل)

۱۴- همانا خداوند مردم را به عدل و احسان و دادن حق خویشاوندان فرمان می دهد. (۹۰- نحل)

۱۵- با هر دروغی که به زبانتان می آید نگوئید این حلال است و آن حرام تا بر خدا دروغ بسته باشید.