درس هایی از جزء بیست و یکم قرآن
44 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس هایی از جزء بیست و یکم قرآن

«بحثی درباره غنا و موسیقی»

وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَن سَبِیلِ اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَیَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ «سوره لقمان، آیه ۶»

معنی آیه: بعضی از مردم سخنان باطل و بیهوده خریداری می‌کنند تا مردم را از روی جهل و نادانی گمراه سازند و آیات الهی را به استهزاء و سخریه گیرند. برای آنها عذاب خوار کننده است.


نکات مهم آیه:

۱- در این آیات سخن از گروهی است که درست مقابل گروه محسنین و مومنین قرار دارند که در آیات گذشته مطرح بودند. 
۲- در این آیه سخن از جمعیتی است که سرمایه های خود را برای بیهودگی و گمراه ساختن مردم به کار می گیرند و بدبختی دنیا و آخرت را برای خود می خرند. 
۳- سخن از کسانی است که سرمایه ی عمر را خرج مطالب باطل و بیهوده کرده آیات الهی را نادیده می گیرند. 
۴- مفهوم «لهو الحدیث» در آیه فوق گسترده است از جمله: 
هرگونه سخنان و آهنگهای سرگرم کننده و غفلت زا که انسان را به بیهودگی می کشاند. 
لهو الحدیث می تواند غنا و آهنگهای شهوت انگیز و هوس آلود باشد و یا سخنانی که از طریق محتوی (نه از طریق آهنگ) انسان را به بیهودگی و فساد سوق دهد. 
لهوالحدیث می تواند گفتگوهای ساده بشری اما گمراه کننده، اشعار عاشقانه، داستانهای خرافی و اساطیر که سبب انحراف مردم از صراط مستقیم الهی گردد. 
۵- جمله ی «لیضل عن سبیل الله» نیز مفهوم وسیعی دارد که هم گمراه کردن اعتقادی را شامل می‌شود و هم منحرف ساختن اخلاقی را. 
۶- تعبیر «بغیر علم» اشاره به این است که این گروه منحرف حتی به مذهب باطل خود نیز ایمان ندارند. آنها جاهلانی هستند که دیگران را نیز به جهل و نادانی خود گرفتار می سازند. 
غنا چیست؟ آنچه از مجموعه کلمات فقها و سخنان اهل سنت در این زمینه می توان استفاده کرد این است که غنا، آهنگهای طرب انگیز و لهو و باطل است. غنا آهنگهای است که متناسب مجالس فسف و فجور و اهل گناه و فساد باشد. 
غنا به صوتی گفته می‌شود که قوای شهوانی را در انسان تحریک می نماید. 
گاه می‌شود یک آهنگ هم خودش لهو باطل باشد و هم محتوای آن. 
غنا به معنی عام دو نوع است: غنای حلال، غنای حرام. 
غذای حلال صدای زیبا خوشی است که مفسده انگیز نباشد و متناسب با مجالس فسق و فجور نباشد. 
صداها و آهنگهای حماسی که متناسب میدانهای نبرد و یا ورزش و یا مانند آن است که دلیلی بر تحریم آن نیست. 
استفاده از آلات موسیقی و حرمت آن بحث دیگری است که از موضوع این سخن خارج است.


تحریم غنا در روایات:

۱- پیامبر (ص) فرمود: شیطان اولین کسی بود که غنا را خواند. 
۲- امام صادق (ع) فرمود: خانه ای که در آن غنا است ایمن از مرگ و مصیبت دردناک نیست و دعا در آن به اجابت نمی رسد و فرشتگان وارد آن نمی شوند. 
۳- امام صادق (ع) فرمود: غنا روح نفاق را پرورش می دهد و فقر و بدبختی می آفریند. 
۴- امام صادق (ع) فرمود: از جمله کسانی را که ملعون و دور از رحمت خدا شمرده زن خواننده و کسی است که اجرتی به او می دهد و کسی که آن پول را مصرف می نماید. 
۵- امام صادق (ع) فرمود: مجلس غنا و خوانندگی لهو و باطل، مجلسی است که خدا به اهل آن نمی نگرد. 
۶- در روایت اهل سنت از ابن مسعود از پیامبر (ص) نقل شده که فرمود: غنا روح نفاق را در قلب پرورش می دهد همانگونه که آب، گیاه را.


فلسفه تحریم غنا

الف) تشویق به فساد اخلاق: تجربه که بهترین شاهد و گواه است نشان داده که بسیاری افراد تحت تأثیر آهنگهای غنا، راه تقوی و پرهیزگاری را رها کرده و به شهوات و فساد روی می آورند. 
ب) غافل شدن از یاد خدا: در آیه مورد بحث خواندیم که «لهو الحدیث» یکی از عوامل ضلالت از سبیل الله و موجب عذاب الیم است. امام علی (ع) می فرماید: هر چیزی که انسان را از یاد خدا غافل کند آن در حکم قمار است. 
ج) آثار زیانبار بر اعصاب: غنا و موسیقی در حقیقت یکی از عوامل مهم تخدیر اعصاب است. 
مواد مخدر گاهی از طریق دهان و نوشیدن وارد بدن می‌شود. (مانند شراب) 
و گاه از طریق بوییدن و حس شامه (مانند هروئین) و گاه از طریق تزریق (مانند مرفین) و گاه از طریق حس سامعه است (مانند غنا) توجه دقیق به بیوگرافی مشاهیر مسویقی دان نشان می دهد که در دوران عمر به تدریج دچار ناراحتی های روحی قرار گرفته اند تا آنجا که رفته رفته اعصاب خود را از دست داده اند. 
آثار زیانبخش غنا بر اعصاب تا سر حد جنون، فشار خون و تحریکات نامطلوب دیگر به حد زیادی مشاهده شده و مرگهای ناگهانی که نسبت به گذشته افزایش زیادی یافته بی ارتباط با این موضوع نیست. 
د) غنا یکی از ابزار کار استعمار است. آنانکه همیشه از بیداری مخصوصاً نسل جوان وحشت دارند و فرو بردن آنها در غفلت و بی خبری یکی از ابزار مهم سیاسی آنهاست. به همین دلیل قسمت عمده وقت رادیوهای جهان را موسیقی تشکیل می دهد.


مروری بر جزء بیست و یکم قرآن کریم:

۱- هر انسانی مرگ را می چشد، سپس شما را به سوی ما باز می گردانند. (۵۷- عنکبوت) 
۲- این زندگی دنیا چیزی جز سرگرمی و بازی نیست و زندگی واقعی سرای آخرت است اگر می دانستند. (۶۴- عنکبوت) 
۳- هنگامیکه سوار مرکبش شوند خدا را با اخلاص می خوانند، اما هنگامیکه خدا آنان را به خشکی رساند و نجات داد باز مشرک می شوند. (۶۵- عنکبوت) 
۴- آن روز که قیامت برپا می‌شود مجرمان در ناامیدی و غم و اندوه فرو می روند. (۱۲- روم) 
۵- از نشانه های خداوند آن است که همسرانی از جنس خودتان برای شما آفریده تا در کنار آنان آرامش یابید و در میانتان مودت و رحمت قرار داد. (۲۱- روم) 
۶- روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن، این فطرتی است که خداوند انسانها را بر آن آفریده. (۳۰- روم) 
۷- هنگامی که رنج و زیانی به مردم برسد پروردگار خود را می خوانند و توبه کنان به سوی او باز می گردند. اما همین که رحمتی از خودش از آنان بشاند بناگاه گروهی از آنان نسبت به پروردگارشان مشرک شوند. (۳۲- روم) 
۸- در روز قیامت عذرخواهی ظالمان سودی به حالشان ندارد و توبه آنان پذیرفته نمی شود. (۵۷- روم) 
۹- ما به انسان درباره پدر و مادر سفارش کردیم، مادرش او را با ناتوانی روی ناتوانی حمل کرد. (۱۴- لقمان)