درس هایی از جزء بیست و چهارم
39 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

درس هایی از جزء بیست و چهارم

«افشاگری اعضای انسان در صحنه قیامت»

وَیَوْمَ یُحْشَرُ أَعْدَاء اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ یُوزَعُونَ ﴿۱۹﴾حَتَّى إِذَا مَا جَاؤُوهَا شَهِدَ عَلَیْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿۲۰﴾«سوره فصلت، آیه های ۱۹ و ۲۰»

معنی آیه: به خاطر بیاورید روزی را که دشمنان خدا را جمع کرده به سوی دوزخ می برند و صفوف پیشین را نگه می دارند تا صف های بعد به آنها ملحق شوند. 
وقتی به آن می رسند گوشها و چشم ها و پوستهای تنشان به اعمال آنها گواهی می دهد.


نکات مهم آیات:

۱- در آیات قبل سخن از مجازات دنیوی کفار مغرور و ظالمان مجرم بود اما در این آیات بحث از عذاب آخرت آنهاست. 
۲- کلمه «یوزعون» به معنی بازداشتن است. این تعبیر هرگاه در مورد لشکر و صفوف دیگر به کار می رود مفهومش این است که اول آنها را نگاه دارند تا آخرین نفرات برسند. 
۳- چه شاهدان عجیبی؟ عضو پیکر خود انسانند و شهادتشان به هیچ وجه غیرقابل انکار است چرا که در همه صحنه ها حاظر و ناظر بوده و به فرمان الهی به سخن آمده اند.
۴- روز قیامت روز رسوائی بزرگی است، روز افشاگری است. (یوم تبلی السرائر) 
۵- در آیه بعد می فرماید: این گواهی تمام گنهکاران را در وحشت عمیقی فرو برده تا آنجا که رو به پوستهای تن خود کرده فریاد می زنند، چرا شما بر ضد ما گواهی دادید. 
۶- از آنجا که خداوند مأموریت افشاگری در این دادگاه بزرگ را به عهده اعضای بدن گذاشته پوست تن در جواب می‌گوید خداوند ما را به سخن گفتن وادار کرد.


گواهان اعمال در قیامت چه کسانی هستند؟

در مورد گواهان اعمال، خداوند پرده از روی حقایقی برداشته و پای گواهی اموری را به میان کشیده که در دادگاه دنیا مطلقاً مطرح نیستند ولی در آنجا نقش اساسی دارند. از آیات قرآن استفاده می‌شود که شش نوع گواه بر آن دادگاه وجود دارد:


گواهان اعمال

۱- ذات پاک خداوند: در آیه ۶ سوره یونس می خوانیم که خداوند می فرماید: در هر حال که باشی و هر آیه ای از قرآن که بخوانی و هر کاری را انجام دهید ما گواه بر شما هستیم. هنگامی که در آن وارد می شوید. 
هرچند همین گواهی تنها برای همه چیز کافی است ولی لطف خداوند و مقام عدالت او ایجاب کرده که گواهان دیگری نیز معین فرموده است.
۲- پیامبران و اوصیاء: دومین گروه از گواهان اعمال، بندگان صالح خدا همچون پیامبران و امامان بزرگوار هستند. قرآن در آیه ۴۱ سوره نساء خطاب به پیامبر (ص) می فرماید: 
چگونه خواهد بود آ« روز که از هر امتی گواهی می آوریم و تو را گواه بر آنان قرار می دهیم. 
امام صادق (ع) در ذیل همین آیه فرمودند: این درباره امت محمد (ص) نازل شده که در هر قرنی برای آنها امامی از ما خواهد بود گواه بر آنان و محمد (ص) گواه بر همه ما است. (و اینک آقا امام زمان نیز گواه بر اعمال ماست). 
۳- زبان و دست و پا و چشم و گوش از جمله گواهان اعمال ماست. 
قرآن در سوره نور آیه ۲۴ می فرماید: در آن روز دستها و پاها و زبانها بر ضد آنها نسبت به اعمالی که مرتکب شدند گواهی می دهند و آیه مورد بحث هم اشاره به گواهی چشم و گوش دارد. و از پاره ای از روایات برمی آید که همه اعضای تن به نوبه خود اعمالی را که انجام داده اند گواهی می دهند.
۴- پوستهای تن نیز گواهی می دهند. 
آیات مورد بحث (آیه بعد) با صراحت از این موضوع سخن می‌گوید و حتی اظافه می‌کند که گنهکاران که هرگز انتظار نداشتند پوستهای تن آنها به صورت گواهانی بر ضد آنان درآیند آنها را مخاطب ساخته می‌گویند چرا شما بر ضد ما گواهی دادید؟ آنها پاسخ می دهند خدای که همه چیز را به نطق در آورده ما را نیز به سخن در آورده است. (۲۱- فصلت) 
گویا قیامت مانند ضبط صوت و انسان همچون نوار پر، اما ساکت به محضی که داخل ضبط قرار گرفت هرچه در آن ضبط شده آشکار می‌شود. 
۵- فرشتگان: یکی دیگر از گواهان اعمال، وجود مقدس ملائکه الله هستند چنان که خداوند در آیه (۲۱ ق) می فرماید که در آن روز هر انسانی وارد صحنه محشر می‌شود در حالی که فرشته ای با اوست که او را به سوی حساب سوق می دهد و گواهی از فرشتگان است که بر اعمال او شهادت می دهد. 
۶- زمین: آری زمین که زیر پای قرار دارد و ما همیشه مهمان او هستیم و با انواع برکاتش از ما پذیرایی می‌کند، دقیقاً مراقب ما است و در آن روز همه گفتنی ها را به اذن پروردگارش بازگو خواهد کرد. (یومئذ تحدث اخبارها) در آن روز زمین اخبار خود را بازگو خواهد کرد. (زلزال-۱۴)
۷-زمان: زمان نیز از گواهان است. هرچند در متن قرآن به این امر اشاره نشده اما در روایات آمده است. امام علی (ع) می فرماید: هیچ روزی بر فرزند آدم نمی گذرد مگر اینکه به او می‌گوید: ای فرزند آدم، من روز تازه ای هستم و بر تو گواهم. در من سخن خوب بگو و عمل نیک انجام ده تا در قیامت به نفع تو گواهی دهم. سخن آخر: به راستی این همه مراقب و ما چه بی خبریم، آیا ایمان به وجود چنین مراقبانی کافی نیست که انسان را کاملاً در مسیر حق قرار دهد.

مروری بر جزء بیست و چهارم:

۱- هر کس را خداوند هدایت کند هیچ گمراه کننده ای نخواهد داشت. (۲۷- زمر) 
۲- هنگامی که خداوند به یگانگی یاد می‌شود دلهای کسانی که به آخرت ایمان ندارد متنفر می‌گردد. اما هنگامی که از معبودهای دیگر یاد می‌شود آنان خوشحال می شوند. (۴۵- زمر) 
۳- کسانی که کافر شده اند گروه گروه به جهنم رانده می شوند. (۷۱- زمر) 
۴- کسانی که تقوای الهی پیشه کردند گروه گروه به سوی بهشت برده می شوند. (۷۳- زمر) 
۵- فرشتگانی که حامل عرش پروردگارند برای مومنان استغفار می‌کنند. (۷- غافر)
۶- خداوند چشمهایی را که به خیانت می‌گردد و آنچه را سینه ها پنهان می دارند می داند. (۱۹- غافر) 
۷- وقتی اهل دوزخ به دوزخ برده می شوند گوشها و چشمها و پوستهای تنشان به آنچه می کردند گواهی می دهند. آنها به پوستهای تنشان می‌گویند چرا بر ضد ما گواهی دادید؟ آنها در جواب می‌گویند خداوند ما را به سخن گفتن وا داشت. (۲۰ و ۲۱ فصلت)