ویژگی های نظام اسلامی(3)
37 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

3ـ نظارت ملّی:

قرآن کریم نوع احکام را متوجه جامعه کردهاست و جامعه را مسئول اجرای آنها می داند مسئله امر به معروف و نهی از منکر در جامعهاسلامی یک قانون رسمی است، یعنی گذشته از اینکه احکام: «السارق و السارقة فاقطعوا ایدیهما؛(3)مرد سارق و دزد و زن سارق پس دستانشان را قطع کنید.» «فاجلدوا»(4) به زنا کار تازیانهبزنید «اقیموا الصلوة»(5) نماز را اقامه کنید و مانند آن متوجه جامعه است، امر به معروفو نهی از منکر نیز متوجه جامعه است، در همه این گونه دستورهایی که به صورت جمع متوجّهجامعه شده، جامعه نسبت به آن «موظّف» است نه «صاحب حق»، چون حدود الهی مال جامعه نیستتا بتواند این «حق خود» را به زمامدار واگذار نماید و در نتیجه زمامدار وکیل مردم باشدو زمامداری او عنوان «وکالت فقیه» داشته باشد. این حدود مال خداست نه مردم، پس مردمچیزی رابه فقیه واگذار نکرده اند، بلکه ذات اقدس اله زمامدار یعنی فقیه عادل را بهوسیله ائمه ـ علیهم السّلام ـ این سِمَت را برای او جعل کرده، قهراً فقیه عادل «ولیّمسلمین» است نه «وکیل مسلمین». البته چون این حدود مال خود فقیه عادل هم نیست او باسایر افراد در حکم یکسان است از این رو اگر فقیه مانند امام ـ رضوان اللّه علیه ـ مرجعتقلید نیز باشد، در هر دو قسمت با سایر افراد یکسان است، یعنی اگر فتوا بدهد، همانطورکه بر دیگران عمل به آن واجب است بر خود او هم واجب است و اگر حکم حکومتی کند، هماننددیگران اجرای آن بر خودش نیز واجب است و همانطور که نقض حکم او بر دیگران حرام است،برخود او نیز حرام است. در نظام اسلامی رهبر مافوق قانون نیست. او با سایر افراد مسلماناز نظر اینکه احکام الهی برای همه یکسان است، تفاوتی ندارد و توجه خطاب های قرآنی بهجامعه، معنایش این نیست که جامعه اسلامی مالک این حدود و حقوق است و مسئله امر به معروفو نهی از منکر نیز مؤیّد این مطلب است. همگان این وظیفه را دارند تا این احکام را اجراکنند پس قوه مجریه در نظام اسلامی مخصوص به گروه خاصّی نیست و نمی شود به یک مسلمانگفت: «به تو چه» تو که سِمَتی نداری همانطور که هیچ مسلمانی نمی تواند بگوید: «به منچه».

در سایر کشورها ونظام ها اجرای حدود و قوانینکشور بر عهده پلیس و یا قوّه قضائیه و مانند آن است که نیروهای نظامی و انتظامی قوّهمجریه اند و سایر افراد به هیچ وجه دخالت ندارند، ولی در نظام اسلامی اگر گروهی بهعنوان نیروی نظامی یا انتظامی معرفی شدند، وظیفه از دوش مردم ساقط نمی شود گرچه راهاجرای آن همان نیروی انتظامی است اما حضور، دخالت، اعتراض، نقد، نهی و امر مردم بایدباشد. این سومین اصلی است که در نظام اسلامی مورد توجه هست اما نظام های دیگر فاقدآن است.