ویژگی های نظام اسلامی(7)
43 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

8 ـ نظام حکومتی اسلام نظامسلطنتی و امپراطوری نیست

از سیره رسول اکرم ـ صلّی اللّه علیه وآله و سلّم ـ و امامان ـ علیهم السلام ـ استفاده می شود که نظام حکومتی اسلام نظامسلطنتی و امپراطوری نیست؛ یعنی نظامی نیست که برای حاکم آن مزایای مالی و رفاهی خاصیمانند داشتن خانه های متعدد و یا حقوق زاید لحاظ شود یا برتر از قانون باشد.

حاکم اسلامی نمی تواند اسراف و اتراف راقانونی کند و بعد بگوید همه در برابر قانون

مساوی هستند، همانگونه که در مناطق سلطاننشین مانند: عمّان،حجاز و مانند آن ابتدا قانونی را تصویب می کنند که همه منابع سنگینکشور مال سلطان است و بعد می گویند: همه در برابر قانون مساویند، یعنی ابتدا یک باطلرا قانونی می کنند، بعد سخن از مساوات در برابر قانون به میان می آورند. امّا در نظاماسلامی نه تنها برای پیامبر یا امام مزایای حقوقی نیست، بلکه بر آنان لازم است در حدّساده ترین مردم زیست نمایند.

بیان نورانی حضرت امیر ـ سلام اللّه علیهـ در پاسخ به این پرسش که چرا اینقدر برخود سخت می گیرید و در فشار زندگی می کنید،این است که خداوند بر پیشوایان مسلمان واجب کرده است که در حدّ افراد ضعیف زندگی کنندتا محرومیّت پا برهنگان آنان را به طغیان نکشاند:

«قال یا امیرالمؤمنین هذا انت فی خشونةملبسک و جشوبة مأکلک ؛ قال: ویحک انی لست کانت انّ اللّه فرض علی ائمّة العدل ان یقدّرواانفسهم بضعفة الناس کیلا یتبیّغ بالفقیر فقره»(13)

پس نه تنها نظام مملوکیّت نیست، بلکه ازمیانگین نیز پایین تر است و اما این که غنایم جنگی «صفایای ملوک» و اموال سلاطین شکستخورده متعلق به امام است نه از آن جهت است که امام از آن بهره شخصی به برد بلکه مربوطبه مقام امامت است، چنان که در عمل خود آنان از آن بهره

شخصی نمی بردند و به ما نیز گفته اند که«لقد کان لکم فی رسول اللّه اسوة حسنة؛(14) پیامبر برای شما الگوی خوبی است» امام صفایایملوک را در راه امامت خرج می کند، نه در مصارف شخصی، از این رو حضرت امیر ـ سلام اللّهعلیه ـ درباره فدک فرمود: در زیر این آسمان تنها فدک به نام ما بود، عدّه ای شحیحانهطمع کردند و یک عده نیز سخاوتمندانه از آن صرف نظر کردند: «بلی کانت فی ایدینا فدکمن کلّ ما اظلّته السماء فشحّت علیها نفوس قومٍ و سخت عنها نفوس قومٍ آخرین و نعم الحَکَمُاللّه و ما اصنع بفدکٍ و غیر فدکٍ؛(15)ما را به فدک و غیر فدک چه کار؟ باشد یا نباشدبرای ما فرق نمی کند، زیرا وقتی هم که در اختیار ما بود از آن استفاده نمی کردیم. اینهاخطوط کلی حکومت است چه در زمان رسول خدا ـ صلی اللّه علیه و آله و سلّم ـ و چه در زمانامام معصوم ـ علیه السلام ـ اینکه حضرت فرمود: «ان اللّه فرض علی ائمة العدل...»(16)نشانمی دهد که مرفه زندگی کردن با امامت نمی سازد این بیان اگر شامل امام غیر معصوم نباشد،شامل امام معصوم است از این رو با این که سفره رنگین حسن بن علی ـ علیه السلام ـ درمدینه زبانزد همه مردم بود، خود آن حضرت در کنار آن سفره نمی نشست، بلکه مانند وجودمبارک حضرت امیر ـ علیه السلام ـ ساده زندگی می کرد.